Bosbouw Archieven - GreenTechPower

In Paliseul koopt Jordan Wilkin houtpartijen om deze volledig te valoriseren

Helena — Wed, 17 Jun 2026 16:33:29 +0000

Als handelaar en bosbouwexploitant koopt Jordan Wilkin hout op stam dat hij vervolgens zo goed mogelijk probeert te valoriseren. Door de jaren heen heeft hij zich gespecialiseerd in kwalitatief brandhout en eikenhouten hekpalen. Stap voor stap heeft hij zijn bedrijf op de kaart gezet, en het hele jaar door gaat hij er volop tegenaan. Afhankelijk van de weersomstandigheden wisselt hij het werken in de bossen af met de productie van brandhout. We trokken op een grijze middag in april naar Paliseul om te kijken waarin Jordan het verschil maakt.

Hoewel Jordan Wilkin pas achtentwintig jaar oud is, is hij al meer dan negen jaar op zelfstandige basis actief in de sector. Hij vervolgt: ‘Mijn vader en grootvader hebben altijd in de bosbouwsector gewerkt en van kinds af aan wist ik dat ik hetzelfde wilde doen. Na mijn studies heb ik dan ook niet lang getwijfeld. In Paliseul zitten we bovendien midden in de bossen dus je hoeft niet ver te gaan om werk te vinden.’

In de loop der tijd is Jordans bedrijf sterk gegroeid. Hij heeft twee fulltime werknemers in dienst en een zelfstandige komt hem helpen wanneer nodig. ‘Geen enkele dag is hetzelfde. We zijn afhankelijk van de weersomstandigheden: als het weer te slecht is om het bos in te gaan zonder het risico de bodemstructuur te beschadigen, dan produceren we brandhout. Tijdens het jachtseizoen werken we ook niet in het bos.’

Houtaankopen

Jordan is actief als handelaar en bosbouwexploitant.‘In concrete termen betekent dit dat ik hout op stam koop van gemeenten of particuliere eigenaren, en dan het beste uit dit hout probeer te halen. De gemeenten verkopen dit hout via aanbestedingen, wat het dus niet altijd makkelijk maakt om de beoogde loten te kunnen kopen. Maar over het algemeen gaat het best goed. Ik moet ook zeggen dat de concurrentie tussen collega’s die hetzelfde werk doen als ik behoorlijk respectvol is en dat iedereen probeert om zijn eigen markt te behouden en die van de ander te respecteren. Ik werk voornamelijk in Paliseul en de aangrenzende gemeenten Beauraing, Bouillon en Bièvre. Op deze manier verlies ik niet te veel tijd met verplaatsingen en bovendien is er meer dan genoeg hout in dit gebied.’

Zo eficiënt mogelijk valoriseren

Jordan koopt voornamelijk hardhout zoals beuk en eiken, en berkenhout. ‘Dit zijn de belangrijkste soorten die in ons gebied groeien. Af en toe hou ik me ook bezig met naaldhout, maar over het algemeen is dit interessanter voor grote bedrijven.’

‘Als ik een partij hout koop, moet ik ervoor zorgen dat ik er het beste uithaal en zoveel mogelijk afval vermijd. Dit is des te belangrijker gezien de huidige prijzen. De grote stammen worden gebruikt in zagerijen en voor de rest specialiseer ik me in brandhout voor particulieren en groothandelaren, en in eikenhouten hekpalen. Onlangs heb ik ook afzet gevonden voor berkenhoutstammetjes die vooral bij pizzeria’s populair zijn. Het resterende hout ten slotte gaat naar Burgo waar het wordt vermalen om er papier van te maken. Wat brandhout betreft, wordt bijna 60% van het volume dat ik verwerk vervolgens gekocht door een Vlaamse handelaar. Dat geeft mij zekerheid qua afzet.’

‘Voor brandhout heb ik bewust gekozen om niet in een kliefautomaat te investeren, maar te blijven werken met een conventionele kliever. Dit stelt me in staat kwalitatiever hout te produceren en daardoor op te vallen in het aanbod dat ik mijn klanten bied. Natuurlijk ligt de capaciteit dan beduidend lager, maar het eindproduct is veel beter. Wat de prijzen betreft, kent de houthandel vaak hoogtes en laagtes. Wanneer stammen geld waard zijn, is brandhout minder aantrekkelijk en omgekeerd. Het is daarom belangrijk om je te richten op verschillende eindproducten om de risico’s beter te verdelen en concurrerend te blijven.’

Een vloot aangepaste machines

Om zijn activiteiten eficiënt uit te voeren, heeft Jordan Wilkin door de jaren heen geïnvesteerd in passende machines. Tegenwoordig bestaat zijn machinepark uit twee identieke Massey Ferguson 7714-tractoren die speciaal zijn uitgerust om in het bos te kunnen werken. Jordan vervolgt: ‘Beide tractoren kunnen worden uitgerust met verschillende toebehoren, zoals een bosbouwtrailer met opgebouwde kraan of een dieplader om mijn machines te verplaatsen. Een van deze tractoren is ook uitgerust met een volledige bosbouwbepantsering en een lier om veilig in het bos te kunnen werken. Daarnaast heb ik ook een John Deere 810 zelfrijdende forwarder.’

‘Bomen worden standaard met de kettingzaag geveld. Daarnaast heb ik ook kleinere machines, zoals een 50-tons voorkliever waarmee ik grotere stammen al kan splijten, evenals een rechtstaande houtkliever die achter een tractor hangt om brandhout te klieven.’

Nieuwe afzetkanalen vinden

Voor Jordan hoeft zijn bedrijf niet per se te groeien. ‘Er is zo al meer dan werk genoeg en ik zie mezelf niet direct investeren in extra machines of bijkomend personeel. Ik wil een bedrijf op mensenmaat houden en permanent op de werven kunnen blijven werken, in plaats van administratie of personeel te moeten beheren. Ik ben echter wel altijd op zoek naar nieuwe afzetkanalen of mogelijkheden om waarde aan mijn hout toe te voegen. In dat kader zou ik graag hier in de buurt een nieuwe loods bouwen om mijn machines te kunnen stallen met daaraan een winkelruimte voor particulieren.’

Naverkoopdienst is van het grootste belang

Zoals Jordan opmerkt: ‘Om in het bos te kunnen werken, moet je goed uitgerust zijn en je plan kunnen trekken. Daarnaast is het erg belangrijk om op geschikte partners te kunnen rekenen. Bij het kopen van een nieuwe machine zijn de twee belangrijkste criteria de prijs en de kwaliteit van de naverkoopdienst. Ik zou zelfs durven zeggen dat service het belangrijkste is. Elke machine kan kapotgaan of een technisch probleem krijgen en dan is het een kwestie van het zo snel mogelijk op te lossen. Bijna 90% van mijn machines komt van de dealer Renauld Collard et Fils. In de loop der tijd hebben we een vertrouwensrelatie opgebouwd wat belangrijk is om tijdverlies zoveel mogelijk te beperken.’

Jordan besluit: ‘Ik heb een veeleisende job die veel handmatig werk vereist, maar me echt voldoening geeft. Ik zie mezelf niets anders doen. Ik hecht veel waarde aan kwalitatief werk, en voor de rest wil ik mijn bedrijf beetje bij beetje veder op de kaart zetten, uiteraard altijd met de nadruk op kwaliteit.’

Het bericht In Paliseul koopt Jordan Wilkin houtpartijen om deze volledig te valoriseren verscheen eerst op GreenTechPower.

Eric en Corentin Barchman zijn gespecialiseerd in bosbouw en diepfrezen

Helena — Sat, 26 Apr 2025 22:17:02 +0000

Binnen hun bosbouwactiviteiten zetten Eric en Corentin Barchman voornamelijk in op het bosbouwfrezen en het aanplanten en oogsten van korteomloophout. Vorig jaar besloten ze te investeren in twee identieke combinaties bestaande uit een Valtra Q305 en een Cancela-bosbouwfrees. Zij verdelen hun tijd tussen het opkuisen van industrieterreinen en freeswerken in het bos in opdracht van bosbouwbeheerders.

We hadden in Genappe met Eric Barchman en zijn zoon Corentin afgesproken, zodat ze ons een zicht konden geven op hun bosbouwactiviteiten. Ongeveer dertig jaar geleden was Eric als landbouwer op zoek naar een bijkomende activiteit om de rustigere periodes van het jaar te kunnen opvangen. Omdat hij akkerbouwer was, bleef er nog genoeg tijd over om iets anders te doen. Na wat zoekwerk kocht hij een eerste bosbouwfrees. Door de jaren heen is deze activiteit steeds belangrijker geworden. In de beginperiode gebruikte hij de tractoren van de boerderij om bosbouwwerkzaamheden uit te voeren. Al snel werden echter specifieke tractoren aangeschaft voor dit werk.

Na zijn studies als landbouwingenieur is Corentin zeven jaar geleden bij zijn vader in het bedrijf komen werken. Hij vervolgt: ‘Ik heb dat eigenlijk altijd willen doen en ik heb er geen spijt van dat ik deze keuze heb gemaakt. We verdelen het werk onder ons tweeën. Omdat deze machines erg gevoelig zijn voor slijtage en breuk rijden we er dus liever zelf mee en verkiezen we om niet met personeel te werken.’

De Barchmans zijn actief in heel België. Corentin: ‘In Vlaanderen gaan we niet heel ver, maar voor de rest houden we rekening met de grootte van de werf en de verplaatsingskosten. We verplaatsen ons altijd met de tractor, omdat we deze oplossing verkiezen boven die van een vrachtwagen met een dieplader, omdat het ons meer flexibiliteit geeft.’

Voornamelijk bosbouwfrezen

Corentin: ‘We kunnen ons freeswerk onderverdelen in twee hoofdcategorieën. Een eerste categorie zijn de werkzaamheden voor bouwwerven, het bouwrijp maken van terreinen. Dat gaat dan om het opkuisen van gronden voor de bouw van woningen, de ontwikkeling van een nieuwe industriezone enzovoort. We zijn dan actief in min of meer verstedelijkte gebieden, zoals Waals-Brabant, maar ook aan de rand van grote steden, zoals bijvoorbeeld Brussel of Luik. Een tweede categorie zijn de werkzaamheden in bosgebieden. We werken vooral voor bosbeheerders die in opdracht van particuliere eigenaren alle noodzakelijke handelingen in een bos coördineren.’

‘Onze hoofdactiviteiten zijn het bosbouwfrezen op zich en het diepfrezen van gronden. Dit kan een onderhoudsprogramma op regelmatige tijdstippen zijn of een voorbereidend werk voor de daaropvolgende aanplant. Onze klanten doen geregeld een beroep op onze diensten voor de opkuis van allerhande jachtfaciliteiten en voor het onderhoud van boswegen. Ten slotte planten en oogsten we wilgen en hakhout in korte omloop om ze als biomassa te gebruiken. Voor die laatste activiteit werken we samen met de firma Phitech uit Genappe.’

Verjonging van het machinepark

Onlangs zijn de twee Fendts van het bedrijf vervangen door twee Valtra Q305’s. ‘We waren op zoek naar tractoren van 300 pk die betrouwbaarder en goedkoper waren en tegelijkertijd zo compact mogelijk voor het werk dat we doen. Daarom hebben we gekozen voor de Valtra Q-serie. De firma Fadeur uit Perwez heeft ze vervolgens uitgerust met een op maat gemaakte bosbouwbescherming. Uiteraard zijn ze beide voorzien van een omkeerbare stuurpost. Zo’n optie is niet meer weg te denken bij het werk dat we doen. Vooral de vermogen-gewichtsverhouding van deze tractoren is interessant, wat een grote troef is voor het werken in nattere omstandigheden, zoals we die al meer dan een jaar meemaken. Bovendien blijven deze tractoren relatief compact, waardoor ze eenvoudiger te verplaatsen zijn tussen de verschillende werven. Elke tractor is uitgerust met zijn eigen Cancela TFT 225-bosbouwfrees en verder beschikken we ook over een Cancela MPK 225-diepfrees, waardoor er ook ondergronds gefreesd kan worden. We hadden eerst een Bugnot-frees, maar we waren al een tijdje op zoek naar een merk met een betere afwerking. Tijdens Demo Forest kwamen we in contact met TMC Cancela en de interesse voor deze machine groeide stilaan. Na de aanschaf van de eerste bosbouwfrees hebben we vervolgens geïnvesteerd in andere machines van het merk. Het feit dat we twee identieke combinaties hebben, maakt het voor ons ook veel gemakkelijker om de dagelijkse werkplanning te organiseren. Voor kleinere werven of specifieke ingrepen hebben we ook nog een John Deere 6930, uitgerust met een Bugnot-frees of een MeriCrusher. Het is de ideale combinatie voor kleine klussen in gevoelige gebieden. Voor ingrepen op moeilijk bereikbare plaatsen hebben we geïnvesteerd in een kleine machine op rupsen, de MDB LV 500, die met een afstandsbediening werkt en is uitgerust met een frees met mobiele messen. Hierdoor kunnen wij vrijwel elk freeswerk tot een goed einde brengen. We blijven ons specialiseren in gemechaniseerde ingrepen binnen de bosbouwsector. Omdat we daarnaast nog onze landbouwmachines hebben, kunnen we gemakkelijk gewezen bosbouwpercelen opnieuw inzaaien als de klant dat wenst.’

‘De twee Valtra’s frezen elk circa achthonderd uur per jaar. De rest van de tijd worden ze gebruikt op de boerderij of voor het oogsten van korteomloophout. Om het onderhoud te vergemakkelijken hebben we gekozen voor een verlengde garantie van vijf jaar op deze tractoren. Voor de rest voeren we de kleine onderhoudsingrepen zelf uit, terwijl de grote onderhoudswerkzaamheden aan onze dealer worden toevertrouwd.’

Diversifiëren om risico’s te beperken

Als we Corentin vragen hoe hij zijn bedrijf verder ziet evolueren, wijst hij eerst op de sterke concurrentie binnen de sector. ‘In de afgelopen twintig jaar zijn er inderdaad veel ondernemers in het vak gestapt. Het is een diversificatie die duur is en het vergt heel wat puzzelwerk om break-even te draaien. Ik hoop dat we onze activiteit kunnen blijven ontwikkelen of op zijn minst kunnen verderzetten op dit niveau. Op dit moment neemt landbouw één derde van onze tijd in beslag, freeswerken zijn goed voor eenzelfde aandeel en het laatste derde is gewijd aan het planten en oogsten van wilgen. Naar mijn mening is de bosbouwsector vrij complementair aan de landbouwsector. Ik kom vaak in contact met landbouwers en langs die weg is het mogelijk om nieuwe projecten binnen te halen. Veel landbouwers zijn jagers, wat ons helpt om aan werk te geraken en deze complementariteit is ook erg interessant. Ik moet zeggen dat mond-tot-mondreclame ons in staat stelt om nieuwe klanten aan te trekken. Tegelijk merken we dat de gemeentebesturen steeds krappere budgetten hebben. Vaak willen ze niet meer frezen over de volledige oppervlakte van een perceel, maar geven ze er de voorkeur aan alleen de toekomstige plantlijnen te frezen om minder uit te geven. Dit resulteert in een vermindering van het aantal werkuren en dus een verlies aan inkomen. Die mentaliteitsverandering is al enkele jaren waarneembaar.’

Voor Corentin ligt de toekomst in de ontwikkeling van biomassa: ‘Ik ben van mening dat er op dit niveau nog heel wat te realiseren is. Voor de rest denk ik dat het nodig zal zijn om onze landbouwactiviteit nog meer te optimaliseren, zodat we er minder tijd aan moeten besteden en dus meer tijd kunnen vrijmaken voor de bosbouwactiviteiten.’

Het bericht Eric en Corentin Barchman zijn gespecialiseerd in bosbouw en diepfrezen verscheen eerst op GreenTechPower.

Arborom vertrouwt op specifieke machines om efficiënt te kunnen werken

Helena — Mon, 26 Feb 2024 16:57:14 +0000

Na zijn tuinbouwstudies in Gembloux richtte Romain Coutiez zijn eigen zaak op. De naam van zijn bedrijf, Arborom, is een samentrekking van boomverzorger (‘arboriste’ in het Frans) en Romain. Tien jaar later richt hij zich nog steeds vooral op snoeiwerk en heeft hij een duidelijke visie op hoe hij zijn bedrijf en investeringen wil managen. We gingen naar Bernissart om deze dertigjarige die goed weet waar het om draait te ontmoeten.

Voornamelijk snoeiwerkzaamheden

Romain heeft sinds zijn studie altijd een voorkeur gehad voor snoei- en bosbouwwerken. De aanleg of onderhoud van tuinen is minder aan hem besteed, alhoewel hij soms tuinen aanlegt om bepaalde klanten een plezier te doen. Romain vervolgt: ‘Toen ik begon, was ik vooral actief als onderaannemer in de bosbouwsector. Het voordeel van deze sector is dat er vaak contracten zijn van twee of drie weken, of zelfs meer, wat ideaal is wanneer je net begint als zelfstandige. Beetje bij beetje begon ik toen mijn eigen klantenkring op te bouwen. Na drie jaar vertegenwoordigde onderaanneming nog steeds de helft van mijn activiteit. Op dit moment werk ik 80% voor particulieren, 15% als onderaannemer en de resterende 5% voor beplanting of tuinaanleg. Dit is te verklaren door het feit dat ik graag een project van A tot Z uitvoer bij mijn klanten. Ik heb fors geïnvesteerd in machines om deze projecten aan te kunnen en klanten werken meestal liefst met één aannemer. Ik probeer zoveel mogelijk binnen een straal van vijftig kilometer rond Bernissart te blijven om niet te veel tijd te verspillen aan verplaatsingen. In grote lijnen ben ik dus actief tot in Waals-Brabant, tot Ronse, Moeskroen, Erquelinnes … Voor meer specifieke bosbouwwerkzaamheden ga ik echter soms verder, maar het hangt natuurlijk af van de grootte van de werf. Verre verplaatsingen om uiteindelijk twee of drie uur te kunnen werken zijn voor ons niet interessant. Ook niet voor de opdrachtgever trouwens. Ik werk vooral voor particulieren, maar ook voor gemeenten en openbare diensten.’

Alleen werken …

Op dit moment werkt Romain vooral alleen. ‘Mijn zus Aurélie is drie jaar geleden in het bedrijf gekomen. Aanvankelijk had ze een totaal andere richting gekozen dan tuin & park, maar ze wilde haar carrière heroriënteren. Ze werkt twee of drie dagen per week op de werven en verzorgt ook het administratieve gedeelte. Daarnaast probeer ik regelmatig iemand op leercontract te hebben en voor sommige specifieke projecten doe ik beroep op andere zelfstandigen met wie ik regelmatig werk. Een paar jaar geleden had ik verschillende arbeiders in dienst, maar het is niet altijd gemakkelijk om hen te motiveren. Ik werk dus het liefst vooral alleen en doe dan beroep op mensen die ik vertrouw als dat nodig zou blijken.’

… en gericht investeren

Om zijn werven tot een goed einde te kunnen brengen, heeft Romain dan ook stevig geïnvesteerd in gepaste machines. Hij vervolgt: ‘Ik verkoos om bij het begin van mijn carrière wat zwaarder te investeren om zo over alle benodigde machines te beschikken. Een bijkomend voordeel is dat ik nu efficiënt kan werken en de fysieke belasting van mijn werk kan verminderen. Als je jong bent, denk je vaak dat je alles aankan, maar ik wil niet over tien of vijftien jaar met fysieke problemen te kampen hebben, vooral niet als ik weet dat er een machine bestaat die je het leven gemakkelijker kan maken. Mijn machinepark bestaat uit twee Valtra-bosbouwtrekkers. De eerste is uitgerust met een bosbouwgrijper en lier, terwijl de tweede voornamelijk gebruikt wordt voor transport- en hakselwerkzaamheden. Deze tractoren stellen me ook in staat om reactief te zijn als ik machines moet verplaatsen. Ik heb er een tijdje over nagedacht om een vrachtwagen met containersysteem te kopen, maar omdat zo’n voertuig niet genoeg uren op jaarbasis draait, ging de voorkeur uiteindelijk toch naar een landbouwtractor. Een Volvo-kraan van 9,5 ton en een Avant 745-kniklader helpen om het handwerk te verminderen. Deze twee machines zijn zeer efficiënt en bijzonder geschikt voor mijn werven. Daarnaast heb ik drie versnipperaars en een breed scala aan kleinere machines.’

Een robot voor bosbouwwerk

Maar het vlaggenschip van Romains machinepark is de Pfanzelt Moritz Fr 75 robot op rupsen. ‘Het begon allemaal toen ik aan het nadenken was over een oplossing voor het versnipperen van takken. Ik miste een machine tussen mijn kleine versnipperaar en het grote model op de tractor. Daarnaast wilde ik ook stronken kunnen frezen. Tijdens mijn lange zoektocht besloot ik uiteindelijk dat het interessanter zou zijn om te investeren in een soort werktuigendrager, waarmee ik zowel met een versnipperaar als met een stronkenfrees zou kunnen werken. Van het een kwam het ander en ik geraakte zo in contact met de Pfanzelt-rupsrobot. Ik kocht uiteindelijk het model met 75pk- motor. Het voordeel van een werktuigendrager is dat er maar één motor en één stel rupsen onderhoud vergen. Daarnaast werkt de robot dan meer uren op jaarbasis, waardoor hij eenvoudiger af te schrijven is. Dit Pfanzelt-model valt op door zijn kracht en veelzijdigheid. De verstelbare rupsen passen binnen smallere doorgangen en de machine kan werken op hellingen tot 45 graden, wat meer dan genoeg is voor onze werven. Een ander groot voordeel is de aftakas, die enerzijds de verliezen tijdens de aandrijving beperkt en anderzijds het benodigd vermogen afvlakt ten opzichte van een hydrostatische aandrijving. Op dit moment is mijn robot uitgerust met een Vandaele 18-23 houtversnipperaar, een Greentec 660-stronkenfrees of een bosbouwfrees met vaste hamers en een werkbreedte van 1,2 meter. Het enige probleem is de prijs als je met dit soort machines op pad gaat, maar het is aan ons om klanten uit te leggen dat het werk sneller en efficiënter uitgevoerd wordt.’

Tuinaanleg evolueert

Romain wijst erop dat het beroep evolueert en binnen zijn sector merkt hij een aantal evoluties sinds de gezondheidscrisis. ‘We hebben altijd veel vraag, maar ik merk dat er meer concurrentie is en daarom is het meer dan ooit nodig om over de juiste machines te beschikken en steeds een lengte voorsprong te hebben op de collega’s. Sinds de gezondheidscrisis merk ik dat klanten vaker andere prioriteiten hebben dan hun tuin. In mijn geval merk ik dat snoeiwerken prioriteit hebben als een boom dreigt te vallen of er een conflict is met de buren. In andere gevallen wordt het meer als een vorm van luxe beschouwd. Voor 2020 was er minder discussie over futiliteiten op de werven. Hetzelfde geldt trouwens voor de offertes. Ik maak meer offertes dan vroeger, maar het gebeurt regelmatig dat we zelfs geen antwoord krijgen … of dat het werk uitgesteld wordt naar een latere datum. Ik denk echter niet dat ik te klagen heb. Mijn agenda zit voor de komende zes maanden vol en we hebben dus niets te vrezen.’

Romain besluit: ‘We zijn goed uitgerust om onze projecten efficiënt uit te voeren en het doel is nu om op deze manier verder te kunnen werken om onze machines efficiënt te blijven afschrijven en na te denken over andere innovatieve oplossingen. Natuurlijk blijft kwaliteitswerk centraal staan en dit is ook wat het imago van Arborom heeft gemaakt!’§

Het bericht Arborom vertrouwt op specifieke machines om efficiënt te kunnen werken verscheen eerst op GreenTechPower.

Wie een boom plant, plant hoop

Helena — Tue, 30 Jan 2024 09:11:35 +0000

Sam De Reycke, de man achter de firma SDR Bosbouw uit Oudenaarde, bezielt het bedrijf dat al vijfendertig jaar actief is in de bos- en houtsector. Hij trad in 2017 in de voetsporen van zijn schoonvader Johan en bouwde de activiteiten uit tot bomen planten, snoeien en het onderhoud van grote domeinen en bossen. In de afgelopen jaren bouwde hij een ervaring op die hem in de sector een stevige reputatie opleverde. Menige collega uit de sector werkt met hem samen voor het planten, snoeien, maaien, hakselen, ontginnen en opnieuw plantklaar maken van bossen. Het werd een lang gesprek dat tevens een tipje van de sluier oplicht in verband met het bosbeheer en alles wat met ons bomenbestand te maken heeft.

In de voetsporen van schoonvader

In 2017 startte Sam in bijberoep met SDR om drie jaar later fulltime zelfstandig te worden. Voorheen werkte hij om den brode als vertegenwoordiger in sanitair materiaal, maar de passie voor landbouwmachines liet hem niet los. ‘Van mijn zestien jaar was ik al Manitou-chauffeur op de Werktuigendagen in Oudenaarde, dus het moest er eens uitkomen. En in 2020 was het zover’, begint Sam zijn verhaal.

In de jaren ‘90 was Sams schoonvader in bijberoep al bezig met bomen. Toen lag de focus op de aanplant van populieren, de gemengde bossen zijn er pas later bijgekomen. De opdrachtgevers waren voornamelijk particulieren en boomhandelaars. Een groot gedeelte van het werk speelde zich in het Waalse Gewest af. In 2020 was de voornaamste activiteit van SDR het aanplanten van bossen en de populierensnoei, een heel gespecialiseerde branche.

Populieren- of gemengde bossen?

SDR werkt op dit moment veel voor de Bosgroep, voor houthandelaars, voor de provincie en voor privé-eigenaars. Herbebossing vormt nog altijd de hoofdmoot, al komen er op verschillende plaatsen nieuwe bossen bij. Een deel van het werk gebeurt in opdracht van andere collega-bosbouwers.

Sam De Reycke: ‘Wat wij nu planten, zijn gemengde bossen: eik, linde, boskers, esdoorn, beuk … Kortom, alle inheemse soorten. We werken met gemiddeld vijf soorten bomen door mekaar. Bij gemengde bossen is het de bedoeling om snel bos te vormen en is er geen economisch doel. Alles wordt op 2 tot 2,50 meter geplant en na tien tot vijftien jaar wordt er uitgedund. De bedoeling van dicht te planten is om bomen te krijgen die recht naar boven groeien en om struikvorming te verhinderen. Na pakweg tien tot vijftien jaar worden de minst mooie er uitgehaald zodat de toekomstbomen meer ruimte en licht krijgen om door te groeien. Aan de randen van die bossen is er een overgang met struiken voorzien om langzaam over te gaan naar de graszones. De struikkanten worden in principe vrij gelaten in hun groei.’

GreenTechPower: ‘Wie zijn dan die privé-eigenaars?’

Sam: ‘Dat is een heel divers publiek, daar is niet één lijn op te trekken. We hebben bosaanplanten van bijvoorbeeld 300 bomen en dat kan gaan tot grotere bossen. Als je hier in de streek al één hectare in één stuk kunt aanplanten dan heb je al een groot bos.’

GTP: ‘Wat maakte dat jouw schoonvader destijds hier begonnen is met bosbouw?’

Sam: ‘Hij werkte fulltime bij houtzagerij DDS in Oudenaarde, net als een deel van zijn familie. Zo is het er met de paplepel ingegeven hé. Voor ik zelfstandig was, ging ik in de weekends vaak mee bomen planten. En dan gaat het snel: je koopt een machine die dan vervolgens meer moet renderen en zo zit je erin voor je het doorhebt. En dan moet je kiezen: stoppen of er volledig voor gaan. Die laatste keuze heb ik in 2020 gemaakt.’

GTP: ‘Je schoonvader begon ongeveer dertig jaar geleden, zijn er dingen veranderd?’

Sam: ‘De planttechniek op vlak van machines is iets veranderd, maar de basis is gebleven. Wat sterk veranderde, is hoe mensen naar het bos kijken. Destijds was populieren planten, kappen en opnieuw planten en kappen een gewone cyclus zoals je landbouwgewassen teelt. Alleen over een langere periode. Als er nu een canadabos gekapt wordt, is dat een groot probleem voor de meeste mensen. En als we een bos planten achter een rij huizen, dan is het ook een probleem. Wanneer we bebossing doen van een maïsakker naar een bos, dan komen de mensen klagen dat hun zicht weg is.’

‘De bescherming van de jonge planten tegen het wild is veel veranderd. Dat heeft deels te maken met de prijs van het plantgoed die sterk toegenomen is. Er zijn nu veel meer reeën dan een goede tien jaar geleden en we hebben nu meer wild- en vraatschade van die dieren. Dat heeft tot gevolg dat er steeds wildbescherming rond die boompjes moet komen en dat drijft de kostprijs natuurlijk op. Een nieuwe tendens is dat het materiaal van de wildbescherming bio-afbreekbaar moet zijn. Om de prijs te drukken wordt er dan niet meer vlakdekkend (2 tot 2,50 meter) geplant, maar in cirkels, ook ‘kloempen’ genoemd van 30 tot 50 bomen om er dan uiteindelijk 1 tot 3 mooie over te houden.’

Het dagboek van een bomenplanter

‘In het voorjaar is de prioriteit om de aangelegde bossen vrij te stellen: klepelmaaien en bosmaaien op bepaalde plaatsen zodat de boompjes niet platgetrokken worden door kleefkruid en bramen. Daarnaast vul ik aan met het opruimen van eventuele voorjaarsstormschade in parken en tuinen. Een boomkapper komt niet voor drie of vijf bomen, dat is niet de moeite. Ik wel. Ik heb een hakselaar van zestig bij veertig en een containerhaaksysteem. Ideaal voor dit soort jobs die ik tussendoor kan doen. Dat gebeurt tot aan de zomer en dan beginnen we met de zomersnoei.’

April-juni is de kalmste periode, daarna begint de populierensnoei. Een populier moet drie keer gesnoeid worden in zijn twintigjarig levensbestaan. Bij de eerste snoei (vier tot vijf jaar) zorg je dat hij een correcte vorm krijgt, de tweede keer (acht jaar) gebeurt hoger. De derde snoei is na twaalf jaar. Populieren snoeien heeft enkel een economische reden. Als je voor juli begint te snoeien krijg je waterscheuten. Zodra de sapstroom begint te verminderen groeit de wonde nog dicht zodat ze volgend jaar volledig weg is. Sam snoeit in principe van begin augustus tot midden oktober. De sapstroom van de boom is het sterkst in het voorjaar. Naar de herfst valt die weer naar beneden. Als de sapstroom begint te zakken valt de groei stil en kunnen de wonden niet meer dichtgroeien. De zomer en nazomer is dus een goeie periode om de fijnsnoei te doen. Voor echt drastisch snoeiwerk moet je de winterslaap afwachten.

Sam start begin september met het opruimen van terreinen (restanten van stormschade, zomersnoei, verwijderen van bomen en hagen, bouwrijp maken van terreinen enzovoort) en de voorbereiding om te planten. Het effectieve planten start vanaf 15 november.

Vanaf 15 november tot einde maart is het continu planten. Hoe meer de boom in rust is, hoe beter om erna terug aan te slaan. De laatste jaren krijgen we in februari voldoende regen waardoor de kans dat alles in groei geraakt groter wordt. Het hangt van de grondsoort af wanneer het planten kan beginnen. SDR zit in zijn werkregio met verschillende grondsoorten waardoor het een lang plantseizoen kan aanhouden. En hier groeit alles: rijke grond, veel vocht.

Sam: ‘In het Waasland wil ik voor eind februari weg, anders wordt het daar te droog en te doorlatend. Om diezelfde reden kun je daar dan weer snel beginnen planten na regenweer. In de winter vul ik verder aan met snoeiwerken, meestal met andere onderaannemers. Iedere winter zit ik op de golf van Oudenaarde een paar weken met een vaste snoeier, een klimmer en een grondman. Ook in die kasteelparken zit ik met een vaste klimmer. Elke klimmer heeft zijn specialiteit: de ene is sterker in het grovere werk of het demonteren, de andere is meer boomchirurg.’

Tussen de vaste werken door is Sam terug te vinden op grotere en minder toegankelijke domeinen. ‘Ik heb eigenlijk al het materieel om op kleine oppervlaktes grote werken te doen. Ik heb zo een klant met een domein van vijftig hectare hier in de buurt. Dat zijn allemaal kleine baantjes waar ik met mijn containersysteem net in kan, maar waar allemaal grote bomen staan die moeten onderhouden worden. Dus waar groot materieel vereist is. De eerste dunning in bossen doe ik ook.’

De groei van de populier

Na vier à vijf jaar gebeurt de vormsnoei. Op acht jaar wordt de stamhoogte opgetrokken naar vijf meter, en na twaalf jaar krijgt hij zijn definitieve hoogte van pakweg acht meter. We spreken hier van blote stam, dus de boom kan ondertussen al uitgegroeid zijn tot vijfentwintig meter. De eerste acht meter van een volwassen populier is voor export, de volgende voor de zagerijen in België (meestal voor palletten) en wat daar nog bij komt is biomassa. Die eerste acht meters worden afgerold voor de multiplexindustrie. Andere verwerkers sturen het restant naar de papierindustrie in Virton en versnipperen wat eventueel nog overblijft.

Bij de niet-commerciële aanplantingen wordt er soms gesnoeid op vraag van bepaalde klanten of na een storm. Hier gaat het over langlevende bomen en de economische waarde speelt hier geen rol.

GTP: ‘Je werkgebied gaat tot tegen Frankrijk. Kunnen we daar nog iets van leren op vlak van bosbeheer?’

Sam: ‘De Franse overheid beschermt haar bossen met een streng beheersplan en wil enkel natuurlijke verjonging. De boom zaait spontaan uit, er komen scheuten en er mag maar een vastgelegd aantal bomen in een bos gekapt worden zodat dat altijd in evenwicht blijft. Die bossen worden nooit kaalgekapt. Een hardhouten bos daarentegen wordt gedund en zo wordt er met natuurlijke verjonging gewerkt. De meeste bossen die in Frankrijk geëxploiteerd worden, zijn van de overheid zelf. Ze worden gerund met strenge eisen en een heel consequent beleid erachter. Daar zie ik geen probleem van kaalslag. Waarikweleengevaarinzie–endatisdanbijons–isdatdebeuken doodgaan door de warmte. Als je hier in een bos loopt bij 40°C, dan zie je de beuken zo doodgaan. Hetzelfde verhaal doet zich al jaren voor met wilde kastanjelaars en notelaars, meestal in tuinen. Gazon boven de wortels van een notelaar bijvoorbeeld vormt een probleem: al het water moet mooi kunnen infiltreren. Notelaars zijn ook zeer gevoelig als de grond waar ze in wortelen gecompacteerd geraakt.’

Disc-trenchen

Sam: ‘Bij de aanplant disc-trench ik de grond. Dit betekent dat ik de bovenste strooisel- of graslaag plag vooraleer ik het plantgat maak. Het is een extra bewerking, maar het zorgt er wel voor dat de nieuwe boom als het regent onmiddellijk het vocht kan oppakken en geen concurrentie krijgt van de mogelijke graszode of zure bovenlaag bij de start. Wanneer het op een houtmulchlaag regent, sijpelt dat omzeggens niet door. Op de blote aarde wel.’

‘Vaak moeten we aanplanten in naaldbossen. Die hebben een heel zure bovenlaag en die moet er eerst af. Voor deze voorbereiding bij het planten reken ik geen meerprijs, maar zo heb ik meer garantie dat de boom aanslaat. Na het trenchen boor ik de gaten in de blote aarde. De plantputten kan ik dan vullen met de losse aarde die bij het disc-trenchen is losgemaakt. Als je enkel boort, heb je steeds aarde tekort in het plantgat. Wanneer je gewoon een plantgat boort in een bos waar er pas gebosfreesd is, dan heb je enkel snippers van de frees en als je deze in je plantput doet is het 100% zeker dat de boom niet groeit. Ik doe doorgaans de twee bewerkingen.’

‘Vanaf 1,50 meter plantafstand tussen de rijen kan ik disc- trenchen. Zelfs als ik bijvoorbeeld tussen de bramen moet planten ga ik er eerst eens doorrijden met de trencher en kan ik planten. Ik hoef niet te frezen op voorhand. Bij het planten in naaldbossen, op zandgrond en bij het planten in grasland zorgt deze methode voor een betere startgroei bij de boom.’

GTP: ‘Als je gemengd bos moet aanleggen bij een particulier, wie is dan de initiatiefnemer? Want in de meeste gevallen plant je een boom voor het nageslacht.’

Sam: ‘Meestal werk ik samen met de eigenaar iets uit wat in de toekomst tot een mooi bos kan uitgroeien. Er wordt altijd naar de bodemeigenschappen gekeken in combinatie met wat de eigenaar wil. Ik krijg vrij veel vrijheid bij het bepalen van wat er komt. Bij een gemengd bos ga je bijvoorbeeld in een nattere hoek zwarte els zetten. Heb je graag wat zicht en een bloempje, dan wisselen we af met boskers. We zetten altijd inheems plantsoen, dus vullen we aan met eik en linde én werken we in blokken. We combineren meerdere soorten om de ziektedruk te minimaliseren. We hebben nu last van de essenziekte. Binnen vijftien jaar is er misschien een andere soort die vatbaar wordt. Vandaar de spreiding. Er is op dit moment veel herbebossing omwille van de letterzetter. En niet zelden wordt een commercieel gerooid bos herbebost tot een gemengd bos. Of de mensen kunnen advies vragen bij de Bosgroepen en die maken dan een plan en een stuklijst op.’

Sam: ‘In sommige gevallen moeten we bossen gaan aanleggen op vruchtbare akkergrond en dat geeft een dubbel gevoel. Bos moet bos blijven, en je kunt ook bossen vermeerderen door twee stukken aan elkaar aan te sluiten bijvoorbeeld. Geregeld zie je bossen aangelegd worden op plaatsen waar je je vragen kunt bij stellen. Ik zit vaak in Wallonië in de streek van Boussu waar de grond niet zo vruchtbaar is. Landbouw is daar omzeggens niet mogelijk, dus daar kun je makkelijk 200 hectare bos aanplanten. Daar liggen nu vele hectares gewoon braak. Zo zie ik vruchtbare landbouwgrond opgaan in bossen en op andere plaatsen braakliggende, weinig vruchtbare landbouwgrond gewoon zonder bestemming liggen. Van die laatste zouden perfect bossen kunnen worden gemaakt. Op dat vlak zou een centraal coördinatiepunt veel kunnen bijbrengen.’

Lokaal bosbeheer

Sam: ‘De consument heeft er blijkbaar geen probleem mee om afrormosia uit Afrika te halen. Maar als hij hier een boom ziet kappen, dan gaat hij op zijn achterste poten staan.’

‘In Noord-Frankrijk is men bezig populierenhout te verduurzamen: ter plaatse geplant, gekweekt, geoogst, verwerkt en vermarkt. En zo ontstaat er een circulair boombeheer waarin opnieuw geplant wordt en de cyclus zich kan herhalen. Dat vormt een lokale economie. En er moeten echte natuurbossen blijven, afgewisseld met bossen om hout te kweken. Bosbouw voor commerciële doeleinden kan – als we het doen zoals in Frankrijk – best ecologisch zijn.’

GTP: ‘Kun je dat planten automatiseren?’

Sam: ‘Ik heb zo’n boor achter de trekker met drie units. Deze kunnen hydraulisch van twee tot vijf meter werkbreedte versteld worden en ze kunnen in driehoeksverband werken. Die gebruik ik nu enkel voor bebossing. Herbebossing doe ik met een gewone handboor met benzinemotor. Door te disc-trenchen boort het veel makkelijker. Ik boor circa 45.000 tot 50.000 gaten per jaar. Bij populieren boren we met zes diameter op één meter diep, maar dat gebeurt meestal met de boorkop op de trekker.’

‘Ik heb daarnaast ook nog een boorkop op mijn minigraver en een Rabaud-boor op mijn trekker om populieren te planten. Deze laatste is eerst smal om door te boren en dan breed om losse aarde te maken. Op deze manier staat de plant in losse en niet versmeerde grond. Voor zover ik weet, zijn wij de enigen die zo werken. En sinds we zo werken, hebben we geen uitval meer in populieren.’

Juiste keuze van plantgoed bepaalt het succes op hergroei

Sam: ‘Er zijn tientallen soorten bomenrassen in functie van de grondsoort. Ik had vorig seizoen 500 bomen uitval op de 50.000, dus dat valt best mee. Water geven is bij grote oppervlaktes niet mogelijk, dan is het beter om te herplanten. Het is belangrijk om het plantgoed én het terrein op voorhand goed te bekijken. Een boskers op natte grond bijvoorbeeld gaat dood. Dan moet je daar andere soorten zetten. Daarin maken wij met onze ervaring het verschil.’

‘Bij het transport moet je heel veel zorg voor het plantsoen dragen. De wortel moet vochtig blijven en moet zonlicht en wind mijden. Ik koop alles bij Sylva in Waarschoot omdat ik daar de beste resultaten en service heb.’

Bescherming van de jonge aanplant

‘Vroeger had je konijnen, maar die zijn er bijna niet meer. Daar volstonden netjes van tachtig centimeter hoog of boomspiralen. De grootste bedreiging voor jonge bomen zijn tegenwoordig reeën.

Ze eten de toppen uit de boom en in plaats van een boom krijg je een struik. Om de bomen hiertegen te beschermen zijn er drie oplossingen:

Dubbelmazige netjes die heel wat duurder zijn, met een acaciapaaltje van 1,50 meter dat het net en het boompje rechthoudt. Dat vraagt meer tijd bij het planten. Heel arbeidsintensief dus.
Een kunststofkoker met daaraan een acaciapaaltje. Dat schuif je over het boompje.
Een ronde buis die biologisch afbreekbaar is met afbreekbare spanbandjes en een acaciapaaltje. Die is ontwikkeld in Engeland en zit nog in de pilootfase.

Bij populieren wordt er met rolkokers gewerkt die dan toegeniet worden. Of collectieve wildbescherming zoals een ursusdraad van 1,80 meter rond een bos. Schapenwol rond een boom werkt ook heel doeltreffend. Reeën blijven hier weg. Een andere optie is groter plantgoed gebruiken, maar dat slaat veel moeilijker aan en is veel arbeidsintensiever. SDR plant bij voorkeur met de maat 80-120 centimeter.’

Plantmethodes

Sam: ‘Er worden nu meer bomen geplant dan pakweg vijf jaar geleden. Al die door de letterzetter aangetaste bossen in het Waasland worden vervangen door gemengde bossen. Verder worden er veel populierenbossen omgezet naar gemengde bossen. En er wordt veel bebost vanop nul. Bosranden bouwen we op met heggen, met veel soorten planten door mekaar.’

‘De nieuwe techniek is het planten in kloempen of cirkels: ik maak met mijn kraan een cirkel van acht meter vrij en daar planten we cirkels van dertig tot vijftig bomen van één op één meter. Dan rijden we twintig meter verder en maken we de volgende achtmetercirkel. Tussen de cirkels laten we natuurlijke verjonging haar werk doen. In de cirkel laten we op termijn dan één tot drie bomen doorgroeien, de rest gaat weg. Vaak wordt dit gedaan in bestaande oudere bossen en maken we de cirkels in open plaatsen. De eerste jaren vraagt deze manier van (her)bebossing wat aandacht, maar ik heb projecten van zes jaar geleden en daar zie je dat die bomen goed gegroeid zijn. De overheden kiezen voor cirkelplanten omdat deze manier van werken goedkoper is: minder bomen per hectare.’

Het bericht Wie een boom plant, plant hoop verscheen eerst op GreenTechPower.

Dé boomveltruck: compact, duurzaam en klaar voor de moeilijkste boomvellingen

Helena — Tue, 17 Oct 2023 07:05:26 +0000

Stel je een rijdend interventievoertuig voor dat zich in een mum van tijd kan transformeren in zowel een vervoermiddel als een kraan of een hoogtewerker. Frederik Vanderbeken uit Deinze droomde hier al jaren van en bracht hiermee zijn passie voor groen, technisch tekenen en mechanisatie samen. Samen met zijn vrouw Leen, zijn rechterhand in het bedrijf, bracht hij zijn schetsen tot leven. Intussen draait de boomveltruck al anderhalf jaar mee in het bedrijf en we zijn benieuwd naar de omzetting van theorie in praktijk.

GreenTechPower: ‘Hoe ben je begonnen?’

Frederik Vanderbeken: ‘Ik deed als landbouwerszoon van jongs af aan een vakantiejob bij Hydro-Jet Hellebuyck in Tielt. Dit bedrijf doet zowel industriële reinigingen als mesttransport. Uniek was dat ze hier in die tijd quasi alle machines binnenshuis ontwikkelden. Daar had ik de microbe om zelf creatief te zijn en hard te werken te pakken. Ik volgde eerst een graduaatsopleiding elektromechanica en aanvullend een opleiding voor industrieel ingenieur. Deze hogere studie maakte ik niet af, maar ik ging wel aan het werk als technisch tekenaar op een studiebureau bij Stevens Composit Trailer in Lokeren. Daar kreeg ik onmiddellijk de kans om in 3D opleggers te ontwerpen. Later ging ik nog aan de slag bij Inkonox waar ik allerlei inox constructies mocht ontwerpen.’

Leen: ‘Beiden zijn we afkomstig uit een landbouwersfamilie. Hard werken hebben we met de paplepel meegekregen. Het lag dan ook voor de hand dat we in 2003 onze hoeve kochten met in het achterhoofd er ooit een bedrijf te starten.’

Ondernemen zit in de genen

Frederik: ‘Naast mijn werk bij Inkonox was ik ook actief bij mijn schoonbroer Kris Dewaele in de vlassector. Daar zag ik potentieel in de toen nog ongekende vlaslemen. Zo ontstond in 2004 mijn eerste zelfstandige activiteit als verdeler van vlaslemen als strooisel. We deden ook de nodige investeringen in vervoersmiddelen om het product bij de klant te krijgen.’

‘Toen kort nadien een brandhouthandelaar in de buurt stopte, was dit dé opportuniteit. We ontwikkelden zelf machines voor brandhoutproductie en bouwden een nieuwe loods voor de stockage van vlaslemen en brandhout. We kochten onze eerste Merlo (P41.7), een Roagna-containerchassis en een 30m3-container. De Merlo draaide van in het begin meer dan 1.500 u/jaar. We voerden het brandhout en de vlaslemen ermee rond en gebruikten deze op het bedrijf om stammen mee te verhandelen en te verzagen. Voor het verzagen met de Merlo hadden we samen met JBM een grote boomgrijper (2,5 m opening) met een Hultdins-zaagkop ontwikkeld. Om deze zaagkop optimaal te laten renderen had ik hiervoor ook de Merlo hydraulisch omgebouwd en versterkt.’

Leen: ‘Wat Frederik typeert, is dat hij blijft innoveren. We kochten onlangs een boomtrailer bij ATS Rauw en testen momenteel om te versnipperen in 5m3- bigbags. De bedoeling is deze dan vlot mee te nemen met de boomveltruck en zo een tweede transport uit te sparen.’

Stijgende vraag naar machinale vellingen

Frederik: ‘Op een dag kwam dan de vraag van een buurman of we met onze machines een boom wilden vellen. De buur was zeer tevreden van de efficiëntie en dat verspreidde zich als een lopend vuurtje. Zo hebben we een mooie start gehad in snoei- en velwerken, zowel klimmend als machinaal. Dit overtuigde ons om verder te innoveren in de machinale vellingen en zo zijn we in 2020 gestart met de productie van onze boomveltruck.’

‘Na aankomst werd de vrachtwagen volledig uit elkaar geschroefd, een investering die dus niet onmiddellijk terugkomt. Op dat moment was het wel even op de tanden bijten, maar het was zeker de moeite waard. De opbouw zelf heeft ongeveer een jaar geduurd. Het kiezen van de juiste machines en partners heeft wel veel tijd in beslag genomen. Mijn eerste ontwikkeling was zelfs op een landbouwonderstel van het merk Vredo. Je test, merkt op en past het weer aan zodat je op een gegeven moment exact krijgt wat je nodig hebt.’

Ondertussen is de boomveltruck anderhalf jaar in gebruik. Hij is speciaal ontwikkeld als dienstverlenend voertuig om zowel bij eigen klanten als in onderaanneming grote of moeilijk bereikbare bomen heel efficiënt machinaal te snoeien of te verwijderen.

GreenTechPower: ‘Werken jullie dan samen als koppel?’

Leen: ‘We hebben ongeveer drie maanden fulltime met elkaar samengewerkt. Het is zware arbeid en op het einde van de dag was het kwestie van zo snel mogelijk in slaap te vallen in de zetel (lacht). Hout klieven hier op het depot of takken door de hakselaar steken op verplaatsing: ik doe dat met veel plezier en geniet dan echt van de buitenlucht. Maar soms doet het goed om er even uit te zijn en daarom ga ik nog halftijds werken in de zorgsector. Ik heb het nodig om af en toe mijn eigen ding te doen. Laten we zeggen dat ik momenteel het grootste deel van de administratie voor mijn rekening neem in combinatie met de sociale media en de website. Kortom: ik doe alles wat nodig is om de boomveltruck en onze andere diensten in de kijker te zetten. Offertes maken of werken gaan bekijken doen we vaak op zondag of combineren we met een daguitstap: het aangename aan het nuttige koppelen.’

GTP: ‘Werken jullie met personeel?’

Frederik: ‘We merken dat het vooral naar veiligheid toe niet evident is om ergens alleen te werken. We hebben altijd al voornamelijk met onderaannemers gewerkt, maar zij hebben een eigen agenda, dus het is niet altijd evident naar planning toe. Sinds kort hebben we Lukas in dienst. Hij is gemotiveerd, wil leren en wil zelf een meerwaarde zijn. We willen hem die kans geven. Hij volgt de nodige opleidingen en met de nodige ondersteuning zal hij 100% kunnen meedraaien als het drukke seizoen weer start.’

GTP: ‘Hoe zou je de diensten omschrijven die je aanbiedt?’

Leen: ‘Men mag ons contacteren voor alle boomwerken. We snoeien, vellen, versnipperen, frezen wortels uit, klepelen … Met ons gevarieerd machinepark doen we er alles aan om elk werk efficiënt aan te pakken. We hebben dan ook al meer dan vijftien jaar ervaring. Het hout proberen we maximaal te valoriseren. Stammen worden verhandeld of verwerkt tot brandhout. Het zaagsel en de snippers gaan naar de vezelplaat- of papierindustrie, worden gebruikt als bodembedekker of gaan naar de biomassa. We proberen zo weinig mogelijk afval over te houden. Echt de cirkel rond maken wat betreft de verwerking van het hout. Onze focus blijft wel liggen op de risicovellingen.’

GTP: ‘Jullie zitten in een dichtbevolkte bosbouwsector hier in Oost- Vlaanderen. Hoe verloopt dat?’

Frederik: ‘Eigenlijk wel goed. Iedereen heeft zijn specialiteit hier in de buurt. Nog sterker samenwerken zou een win-winsituatie zijn voor iedereen. We willen echt werken op de b2b met andere professionals, samenwerken met instanties die werken op moeilijke vellingen. Dus daarin zijn we niet echt concurrenten van de doorsnee bosbouwers. Voor- of najaarsstormen zullen vaker voorkomen. Dit heeft grote gevolgen voor onze planning. Een boom die op een huis ligt, kan je niet zomaar afzagen. Dat moet echt gecontroleerd gebeuren met de juiste machinale ondersteuning om de schade te beperken. Bomen die tegen of tussen elektriciteitsdraden gegroeid zijn, moeten bijvoorbeeld ook gecontroleerd gedemonteerd worden. Daarin zijn wij dan gespecialiseerd.’

Machinepark on point

Frederik: ‘Door de jaren heen hebben we een groot en gespecialiseerd machinepark kunnen uitbouwen. Allereerst kochten we onze Merlo 45.11 met velkop. Een ander hebbeding is de 75pk-stronkenfrees van Predator op rupsen, aangepast met een 8-tons lier die kan winchen met 70 meter kabel op 5 km per uur: snel genoeg om een boom dynamisch te vellen. Daarnaast een FAE-bosfrees. Voor de verwerking van het hout hebben we een 40cm Taifun-kliever. Deze hebben we standaard gekocht via JBM. Onze 80-tons zware kliever voor stamdiameters tot 1,2 m (met tot 4, 8, 12 of 24 messen) hebben we volledig op maat laten maken door S&Ü uit Duitsland.’

Verder beschikt Frederik over een compacte 4×4-vrachtwagen van 7,5 ton van het merk Fuso en een Vermeer 1200-hakselaar. Daarnaast een Mecalac- rupskraan die hydraulisch werd omgebouwd, een TMK-knipper type 300 en

de Intermercato 7-vingergrijper. Zelfs de Giant-skidsteer werd aangepast met een BMG-boomgrijper uit Amerika voor ‘tiny forestry’.

De kers op de taart is de Volvo-boomveltruck met twee verschillende opbouwen: enerzijds de plateau-opbouw om machines en boomstammen te vervoeren en anderzijds de kraanopbouw van Palfinger om te demonteren met Mecanil SG280-velkop. Deze kan uitgebreid worden met een hoogtewerkerskooi van Ferrari. ’

GTP: ‘Kopen jullie dan op basis van het product of op merk?’

Frederik: ‘Bij iedere machine zoek ik specifiek uit wat de machine kan en wat ik nodig heb. Onze stukken halen we vaak zelf af zodat we ze kunnen monteren. Ons onderhoud doen we zo veel mogelijk zelf. Als we echt leidingen moeten persen of vervangen waarvoor we naar een specifieke monteerder moeten gaan, dan gaan we daarmee naar Patrick De Schepper of de Ponderosa. Ik laat liever geen machines achter en wil er ook zelf aan meewerken tot het klaar is. Je hebt soms twee machines die er identiek uitzien, maar de ene is specifiek gemaakt voor een bepaalde doelgroep terwijl de andere dan meer kan. Alles zit hem in het prijskaartje, de levensduur en de kwaliteit. Voor mij is het belangrijk dat een machine zo efficiënt mogelijk kan ingezet worden in naargelang de noden van het werk. Ik heb zo goed als al mijn machines aangepast en enkele machines ontsnapten eraan omdat de werking al optimaal was. Onze Merlo is uitgerust met een PTO achteraan zoals bij een landbouwtrekker. De hele reductiekast hebben we verwijderd en er een afzonderlijke tweede pomp opgezet. Verder werden nog een afzonderlijke olietank en koeler toegevoegd, enkel voor het zagen. Het resultaat maakt dat hij tijdens het werk zaagt met 200 liter bij 350 bar. Iets heel unieks.’

Leen: ‘Kortom, ik weet dat als Frederik beslist om een machine aan te kopen, hier de nodige tijd over gegaan is.’

GTP: ‘Is dit dan in samenwerking met dealers of importeurs?’

Frederik: ‘Bij het ombouwen van onze Merlo hebben we wel ondersteuning gekregen bij De Lille zodat we het mochten en konden aanpassen. Het echt aanpassen doen we natuurlijk zelf in samenwerking met onze vaste dealers.’

GTP: ‘Op welke basis kiezen jullie dan voor bijvoorbeeld deze Merlo?’

Frederik: ‘Dit is de enige verreiker zonder poten die zijn arm omhoog kan uitschuiven zonder te kantelen in het bos. Je zit met stabilisatiestangen waardoor je je voertuig altijd pas kan zetten. Ook zit ik voor- en achteraan met asblokkeringen. Bovendien kochten we in 2006 onze eerst Merlo, waarmee we reglementair tot 23 ton konden trekken op de weg. Daarom en omwille van het motorvermogen van 140 pk hebben we toen voor een Merlo gekozen.’

Een zelfontworpen all-in-one interventievoertuig

Frederik: ‘Door onze ervaring in de bosbouw konden we de zwaktes in de sector aanwijzen en hierop dan nieuwe kansen uitwerken. We vermoeden dat er de komende jaren nog veel veranderingen in het klimaat zullen plaatsvinden althans zeker bij de bomen. (cfr. de recente zomerstorm in Noord-Nederland). Dit prikkelt mij, en ik merk ook dat de standaardmachines niet altijd voorzien zijn op noodsituaties. Ik ging met het idee aan de slag om dit allemaal samen te voegen in één machine. Na jaren bloed, zweet en tranen werd onze 8×6 offroad vrachtwagen met wisselsysteem werkelijkheid. Als je puur naar tijd zou kijken dan heb je 10 minuten nodig om met een roterende verreiker een stuk hout neer te leggen. Met andere woorden: het afzagen, naar de grond brengen en terug naar boven. Door het knikpunt halen we een tijd van een minuut en half. Bovendien hebben we een bereik van 36 meter hoog, ook als hoogtewerker. Wanneer je de boomveltruck vergelijkt met een roterende verreiker of standaardkraan, zie je dat de machine daar 50-60 liter olie per minuut krijgt met een druk van 150 tot 200 bar boven in de velkop. Dan is onze zaag op de boomveltruck wel iets heel unieks met ongeveer 100 liter per minuut bij 350 bar.’

Specificaties

Frederik: ‘Aangezien we over heel België zitten tot in het noorden van Frankrijk moet de verplaatsing ook snel gebeuren. Vandaar ook de keuze voor het 8×6- onderstel. De vrachtwagen is 2,55 m breed, 9,32 m lang en 4 m hoog met een Euro 6-motor. Afhankelijk van de opbouw zit je met een tarragewicht tussen 17.511 kg en 25.919 kg.’

Samenwerking met VLAIO

Frederik: ‘We hebben voor de boomveltruck een studie gedaan in samenwerking met het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen. We moesten een dossier opstellen waarmee we dan een jury moesten overtuigen dat we wisten waarover we praatten. Een project waar je al jaren aan werkt, dat ken je door en door en daar ga je ook voor door het vuur. Het staat volledig op punt.’

Leen: ‘Het werd ons door onze boekhouder aangeraden. Zo hebben we voor deze investering uiteindelijk een deel subsidies gekregen. VLAIO heeft ons tijdens het traject volledig begeleid waardoor we nu de perfecte machine hebben. Het

was echt wel een heel groot project. Wat op papier werkt, werkt daarom nog niet in de praktijk. Het is een proces van vallen en opstaan geweest, maar als we kijken naar het eindresultaat zijn we er heel trots op.’

GTP: ‘Is de opbouw dan gepatenteerd?’

Leen: ‘We hebben een geheimhoudingsovereenkomst opgesteld met alle betrokken partijen wat betreft de boomveltruck. Onze opbouwer gaf zelf aan dat dit een eenmalig project was voor hem. Oef! De volledige ontwerpen zijn natuurlijk wel onze eigendom.’

GTP: ‘Hoe zien jullie de toekomst voor de bosbouw- en houtsector?’

Frederik: ‘Door de klimaatverandering is er meer nood aan het snoeien, verwijderen of vervangen van bomen. Je zag ook dat er in juni meerdere nieuwsberichten waren over het ‘sudden branchdrop- syndroom’, over takken die van bomen afvielen, door de droogte. Daarnaast zal in de toekomst, door de opkomst van glasvezelkabels, het ongecontroleerd vellen van bomen in bevolkte gebieden tot het verleden behoren. Deze kabels dienen voor het transport van onder meer het 5G-netwerk en kunnen niet tegen de zware trillingen van vallende bomen, dus moeten ze machinaal en stapsgewijs gedemonteerd worden. Als we kijken hoe onze noorderburen het beheer van bomen aanpakken dan is dat iets waar we mijns inziens in België nog veel van kunnen leren. In Nederland werkt men met een boombeheerplan. Men snoeit preventief bij het opvolgen van de staat van de wegen. Volgroeide bomen worden rapper vervangen. Uiteraard moet er ook gekeken worden naar de bomen zelf en of er alternatieven zijn om ze toch in leven te houden, zeker als ze een toekomst hebben om veteraan te worden. We zijn zeker benieuwd waar het de aankomende jaren naartoe zal gaan. Wij zijn er alleszins klaar voor.’§

Het bericht Dé boomveltruck: compact, duurzaam en klaar voor de moeilijkste boomvellingen verscheen eerst op GreenTechPower.

Door samen te werken kunnen we bergen verzetten

Helena — Fri, 14 Jul 2023 07:00:52 +0000

In de lente gingen we langs bij ondernemer Jeroen Vertommen (30) in Putte. Berekend investeren en je bedrijf sterk opbouwen zonder al te veel financiële lasten, dat is zijn levensmotto. Hij startte zijn carrière in de tuinaanneming, maar schakelde vlug over naar fulltime boomverzorging en bosbouw. Intussen is hij de trotse eigenaar van een sterk bedrijf met enkele werknemers.

GreenTechPower: ‘Hoe ben je begonnen?’

Jeroen Vertommen: ‘Ik ben gestart met een vakantiejob in tuinaanleg en -onderhoud. Geregeld moesten we snoei- en velwerken uitvoeren. Dat was voor mij de aanzet om te leren klimmen en om geregeld met een ervaren boomzager op pad te gaan. Een maand na mijn studie als tuinaannemer aan de tuinbouwschool in Mechelen ben ik volledig zelfstandige geworden. Door een zevende jaar te volgen kreeg ik ook notie van boekhouding en kon ik op dat vlak mijn eigen zaak beredderen.’

‘Ik wilde zelfstandige worden omdat het financiële aspect me aantrok en ik graag mijn eigen werk regel. Op dat moment was de vraag naar boomverzorging miniem, maar ik voelde aan dat er toekomst in zat. Een startkapitaal voor een zaak is natuurlijk belangrijk en het heeft moeite gevraagd om de bank te overtuigen om mij dat startkapitaal te lenen. Gelukkig kwam er meer en meer vraag naar bosbeheer en andere diensten rondom bomen. Ik kreeg de kans om de zaak en de machines over te nemen van de man waar ik tijdens mijn vakantiejob heb gewerkt. Hij werkt intussen ook bij mij in loondienst.’

Mechanisatie

Jeroen: ‘Ik heb een extra jaar mechanica gevolgd om mijn eigen machines zelf te kunnen herstellen. 90% van de problemen kan ik zelf oplossen. Financieel biedt dat ook een voordeel: je verliest minder tijd en geld dat je anders zou spenderen aan een technieker. De reparaties zijn dikwijls avondwerk. De zelfstandigheid als ondernemer om je plan te kunnen trekken op diverse vlakken is voor mij echt heel waardevol en belangrijk. Minder afhankelijk zijn van anderen dus.’

GTP: ‘Zit je dan vooral in de regio hier?’

Jeroen: ‘Nee, we zitten echt overal. Waar de klant ons vraagt, daar gaan we naartoe. We hebben dus een gevarieerd klantenportfolio: B&B’s, hotels, villa’s en buitenverblijven … van het Antwerpse tot in de Ardennen. De professionals die enkel bosbouw aanbieden, zitten vaak verspreid over verschillende regio’s en op verschillende afstanden.’

GTP: ‘Waarom dan specifiek boomverzorging en bosbouw?’

Jeroen: ‘Het boomklimmen en -zagen heeft mij altijd al een adrenalinekick gegeven. Tijdens mijn beginperiode voerde ik al in onderaanneming boomverzorging uit voor andere tuinaannemers. Hoe moeilijker, hoe groter de uitdaging! Een klant belde mij met de vraag om een boom te vellen die vlak tegen een muur stond. Ik had al dadelijk zin om eraan te beginnen. Onlangs kreeg ik nog een vraag van een collega die een moeilijke klus moest klaren en daarvoor op mij beroep deed. Het charmeert me dat mensen ook appreciëren wat ik doe.’

GTP: ‘Heb je dan geen spijt van het verminderen van de activiteiten in tuinaanneming?’

Jeroen: ‘Nee hoor, die staan momenteel volledig op non-actief. Misschien ooit nog, maar dat is op dit moment niet de bedoeling. De overname van de zaak met de vertrouwde naam ‘Houthakker’ was een mooie kans die ik niet mocht laten liggen. Financieel was dat moeilijk, maar het voelde toen als de juiste stap. En nu blijkt: het is de juiste stap geweest!’

‘Zet honderd mensen uit de sector bij elkaar en je vraagt: deze boom, wat moet daarmee gebeuren? Dan krijg je honderd keer een ander antwoord.’

GTP: ‘Heb je dan specifiek voor boomverzorger een opleiding gevolgd?’

Jeroen: ‘Ik ben in 2014 met goede moed aan de opleiding ‘ETW’ bij Inverde begonnen, maar als zaakvoerder werd het moeilijk om alles te combineren. Onlangs heb ik dan nogmaals de kans gewaagd, ditmaal in Kessel-Lo, maar de combinatie met een zaak runnen is zeer zwaar. Ik wil zo veel als mogelijk beschikbaar zijn voor mijn klanten en personeel. Uiteraard is het wel de bedoeling om het certificaat te behalen. Tijdens de cursus leer je ook veel mensen kennen, zowel collega’s als lesgevers. Dat is ook erg interessant.’

Samenwerken is sterk werken

Jeroen: ‘Ik ben van mening dat het een voordeel is om met iedereen samen te zitten en samen te werken, dan kan je echt bergen verzetten. Een avond met een pintje, een barbecue en goede babbels, daar komen goede dingen uit voort. Een goede verstandhouding met de collega’s en de klanten is nodig voor een vlotte en efficiënte samenwerking.’

Geld

Jeroen: ‘Naast cijfers is menselijkheid erg belangrijk. Op de jaarmarkt hier in het dorp kwamen er bezoekers vragen of ze enkele houtschijfjes mochten meenemen en hoeveel dat moest kosten. Het was gratis. Iemand gelukkig maken is belangrijk voor mij en ik zie het als een win-winsituatie.’

GTP: ‘Merk je dan dat klanten meer belang hechten aan wat je zegt?’

Jeroen: ‘Zeker wel. Bij plaatsbezoeken vraag ik altijd eerst waarom de boom weg moet. Soms volstaat een deskundige snoeibeurt. Het is aan ons om mensen goed te adviseren. Hier in de buurt stonden bijvoorbeeld twee beuken die men weg wou. Ik heb ze gesnoeid met de afspraak dat ik ze gratis zou vellen als de klant niet tevreden was. De bomen staan er nog …’

‘Alles hangt af van de manier waarop je iets aanbrengt. Sommige klanten staan open voor deskundige raad, andere niet. Maar als je echt iemand niet kan overtuigen om het ‘juist’ te doen, dan moet je beseffen dat dat misschien geen klant is die matcht met jouw manier van werken.’

Balans tussen administratie en het werk

Jeroen: ‘Ik heb mezelf voorgenomen om offertes binnen de twee dagen aan de klant te bezorgen. Offertes opstellen vraagt behoorlijk wat tijd. Maar die genomen tijd loont, want hij helpt om achteraf misverstanden te vermijden. Vaak werk ik enkele uren met de mannen mee want dat blijft wel nog steeds het liefste wat ik doe. Zo houd ik contact met het praktijkwerk. Voor moeilijke en speciale klussen werk ik wel volledig mee. Ondertussen heb ik het geluk dat een van mijn zussen mij administratief mee ondersteunt.’

Vakkennis overwint

Jeroen: ‘Onlangs had ik een werk waar enkele beuken op een bouwwerf stonden die mogelijk kapot zouden gaan door beschadigingen. De klanten schrokken ervan dat niemand anders dit

eerder had aangehaald. Elke boom is voor mij belangrijk, zelfs al is het niet de boom waarvoor je op dat moment komt kijken.’

GTP: ‘Je werkt met een vast team?’

Jeroen: ‘Drie man werkt momenteel in loondienst naast één of twee zelfstandigen die op vaste dagen meegaan. Werken met zelfstandigen geeft voordelen doordat ze hun eigen machines kunnen inzetten voor de werken. Voor aannemingswerken in bosbouw heb ik wel de nodige machines. Maar een grote hakselaar is niet voldoende inzetbaar zodat hij rendabel wordt. Dus zo’n investering is geen slimme zet. Dan liever een collega met zo’n hakselaar laten komen zodat iedereen zijn kost kan verdienen. Ik denk op langere termijn. Er is een collega waar ik al zeven jaar mee samenwerk en waar het wederzijds respect vanaf dag één goed zat. Als er zich morgen iets zou voordoen, dan kunnen we op elkaar terugvallen. Dit is wel iets wat veelvoorkomend is bij de oudere generaties die samen zijn opgegroeid.’

GTP: ‘Heeft iedereen dan de nodige ervaring en certificaten?’

Jeroen: ‘Momenteel ben ik de enige die bezig is of toch een aanloop heeft genomen om te starten met het ETW-certificaat. Ik geef mijn medewerkers steeds de nodige uitleg en informatie zodat ze volledig voorbereid naar de werf vertrekken. We werken bijvoorbeeld voor Elia van het hoogspanningsnet, de gasleidingen en wegen en verkeer. Daarvoor hebben we de nodige certificaten zodat deze werken deskundig en veilig verlopen.’

Occasiemachines

Jeroen: ‘Ik heb zo goed als altijd occasiemachines gekocht. Ongeveer vijf jaar geleden heb ik mijn eerste nieuwe machine gekocht: een klein ladertje waar je achteraan kunt op staan. Door gebruikte machines te kopen heb ik wel een groot machinepark kunnen uitbouwen dat grotendeels al volledig betaald is. Een vrachtwagen die op een werf stilstaat en dient om letterlijk heen en weer te rijden, waarom zou ik daarvoor een nieuwe kopen? Dat krijg je niet terugbetaald en de dag van vandaag kan je dat niet meer aan je klanten doorrekenen. Zolang ik zelfstandige ben, probeer ik het klein en bescheiden te houden.’

GTP: ‘Met welke machines werk je nu?’

Jeroen: ‘Mijn eerste hakselaar was een Vandaele. Nadien een Vermeer 38 cm en nog een kleine Först-hakselaar. Onze kettingzagen zijn bijna allemaal van Stihl. Enkele stuks van hetzelfde model zorgen voor makkelijker onderhoud voor de werknemers en uitwisselbaarheid van onderdelen. In het begin hadden we verschillende merken waardoor de passende ketting niet altijd terechtkwam op de juiste kettingzaag. Onze hoogtewerker is een Teupen 30. Wij hebben een vrachtwagen van Scania, een van DAF en een van Mercedes. Onze tractor is een Deutz-Fahr met een uitrijwagen. En dan is er nog een Sherpa- wiellader om achteraan op te staan.’

Mijn meest recente aankoop is een Pfanzelt Moritz Fr75. Deze machine is momenteel uniek in België en dan is het wel fijn dat we deze machines in ons machinepark hebben. Hoe hij bij mij opgebouwd is, komt nergens ter wereld voor. Hij kostte een fortuin, maar we hebben hem. Ik ben nog steeds fan van occasiemachines, maar op een bepaald moment kom je op een punt dat je iets specifieks moet hebben. Dan zit je prijs hoger bij het ombouwen van occasies in plaats van de machine gewoon nieuw te kopen. Hoe beter je voor je materieel zorgt, hoe langer het meegaat natuurlijk. Iets waar ik wel echt veel waarde aan hecht.’

GTP: ‘Voor welke diensten kunnen klanten bij jullie terecht?’

Jeroen: ‘Bomen verzorgen, landschapsbeheer, boswegen onderhouden, en bossen uitmaaien en uitdunnen. Met de aankoop van de nieuwe machine, de Pfanzelt Moritz Fr75, komen er weer nieuwe kansen bij en kunnen we andere diensten aanbieden zoals het uitdunnen van bossen met beperkte impact op de ondergrond, zelfs op hellende taluds, en freeswerken. We kunnen stronken frezen, bosfrezen, bomen uit het bos slepen en houtgewassen tot 25 cm moeiteloos versnipperen. Het toestel geeft weinig bodemdruk (minder dan het gewicht van een volwassen persoon), heeft een lage CO2 – uitstoot en een heel zuinige motor. We doen niet alles, maar toch veel.

GTP: ‘Heb je dan ambitie voor uitbreiding?’

Jeroen: ‘Een beetje mag nog, maar hoeft niet per se. Ik heb echt een heel samenhangend team waar alles gezegd kan worden. Iedereen werkt goed door, de werken verlopen vlot. Ik mag echt niet klagen. Als de werken die we momenteel voor de overheid uitvoeren goed blijven lopen, moeten we ons wel aanpassen en richting uitbreiding denken.’

‘Als je niet openstaat voor nieuwe ervaringen of een andere visie, dan gaat er veel verloren.’

GTP: ‘Staan er nog bepaalde investeringen op de planning?’

Jeroen: ‘Als ik nog een extra aanbouwonderdeel voor mijn nieuwe Pfanzelt Moritz Fr75-machine zou kunnen kopen, zou dat mooi zijn. Dan zouden de mogelijkheden quasi onbeperkt zijn. Het huidige wagenpark blijven vernieuwen als het nodig zou zijn, daar kunnen we ook niet omheen.’

GTP: ‘Hoe zie je de toekomst op vlak van machines?’

Jeroen: ‘Momenteel ben ik afwachtend. Ik heb een Nederlandse collega die heel gepassioneerd is door innovatie en die volg ik op de voet wat betreft zijn ervaringen met elektrische machines. Hij besliste onlangs om zijn machinepark grotendeels om te zetten naar elektrische machines. Maar voor mij persoonlijk is het prijskaartje rampzalig. Als we daarvoor subsidies of iets dergelijks zouden krijgen, dan kan daar over nagedacht worden. Elke investering moet ook financieel verantwoord blijven.’

GTP: ‘Zie je dan ook een verandering in de sector gebeuren?’

Jeroen: ‘Volgens mij gaan de grotere en stabielere spelers meer werk naar zich toe kunnen trekken in de toekomst. De veelzijdigheid en de samenwerking met de juiste aannemers zorgt voor stabiliteit en een groter aanbod voor de klanten. Het wordt belangrijker om je bedrijf voortdurend te promoten naar de buitenwereld toe. Aanwezig zijn op sociale media allerhande doet uiteraard ook veel. Daar proberen we meer en meer op in te spelen.’ §

Het bericht Door samen te werken kunnen we bergen verzetten verscheen eerst op GreenTechPower.

‘Bomen komen elkaar niet tegen, mensen wel’ … tenzij bij Spectrum Boombeheer

Helena — Tue, 25 Apr 2023 06:19:15 +0000

Spectrum Boombeheer in Gentbrugge biedt een heel gamma boomverzorgingswerken aan en is daarnaast gekend voor zijn advies over bomen. De focus – of zeg maar bedrijfsmissie – is om zoveel mogelijk bomen te behouden. In sommige situaties worden er zelfs projecten opgestart om bomen te verplaatsen. In dat geval komen bomen elkaar wél tegen. We hadden een afspraak met zaakvoerder Kjel Dupon in zijn nieuwe kantoor aan de rand van Gentbrugge.

GreenTechPower: ‘Hoe ben je gestart?’

Kjel Dupon: ‘Ik ben op mijn 23 jaar afgestudeerd als kunstwetenschapper, iets heel anders dan wat ik nu dagelijks doe. Kort nadat ik afgestudeerd was, wist ik niet wat ik met mijn diploma wou gaan doen. Mijn vrouw en ik zeilden in 2013 naar Nieuw-Zeeland. In totaal waren we twee jaar onderweg. Tijdens een van onze uitstappen hadden we een gesprek met iemand die om den brode elke dag in bomen klom. Ik was indertijd zelf bezig met speleologie en rotsklimmen en het trok mij aan om van mijn hobby mijn werk te maken. Ik heb kort na het gesprek de daad bij het woord gevoegd en vrij kort erna kon ik voor drie maanden aan de slag bij een boomklimbedrijf. Toen was het voor mij nog pure fun. Onze reis liep in november op haar einde, en ik wist dat er in december een opleiding voor boomverzorger zou starten in België. Hier heb ik mij onmiddellijk voor ingeschreven. Toen we in december terug in België waren, begon ik onmiddellijk met de opleiding en ging ik mijn diensten als boomverzorger aanbieden. Nergens wilde men een boomverzorger vast in dienst hebben. In afwachting van mijn bijberoep ging ik werken in een textielfabriek want uiteraard had ik ook geld nodig. In de weekends deed ik de nachten zodat ik in de week de focus kon leggen op mijn opleiding en boomverzorgingswerk kon zoeken. Intussen was alles in orde voor mijn bijberoep: ik kocht mijn eerste bestelwagen en het nodige materieel. Ik las boeken à volonté, ik had inspirerende docenten, bezocht alle mogelijk denkbare parken, enzovoort. Ik deed veel aan zelfstudie en ik was enorm gemotiveerd.’

‘Kort daarop kreeg ik een telefoon van Krinkels met een jobaanbieding voor het geven van boomadvies en die heb ik met beide handen aangenomen. Mijn job bestond uit heel veel boomveiligheidscontroles, mechanische onderzoeken zoals trekproeven en later ook werfleiding waarbij ik leerde om werkploegen aan te sturen en efficiënt middelen en materieel in te zetten. Rond 2017 merkte ik dat het werken bij Krinkels niet meer matchte met wat ik wou doen in de toekomst. Ik klom weinig terwijl dat echt was wat ik wou. Toen heb ik de stap van bijberoep naar volledig zelfstandig gezet. In 2019 is mijn vaste klimmer Lander erbij gekomen. En voordat hij afstudeerde, lag er een vast contract klaar en dat heeft hij met beide handen aangenomen. Tot en met 2020 heb ik wekelijks ongeveer één dag advies gegeven en vier dagen in de bomen geklommen. Ik werkte veel mee met zeer ervaren onderaannemers en collega’s. Van hen heb ik veel geleerd en leer ik nog altijd veel, en daar ben ik zeer dankbaar voor. Vandaag ligt de focus voor mij op advies en alle balletjes van de zaak in de lucht houden.’

GTP: ‘Lander kwam dan wel uit een opleiding gericht op boomverzorgers?’

Kjel: ‘Zowel Lander als Natan hebben groenmanagement gestudeerd en achteraf gezien is dat een passend profiel om bij ons te werken. Natan is al acht jaar professioneel boomverzorger en is enkele maanden geleden bij Spectrum in dienst getreden. Intussen helpt hij mee met de planning en gaat hij ook nog mee klimmen. Als team zoeken we er nu naar om alle taken evenwichtig te verdelen en iedereen zoveel mogelijk met zijn talent te laten werken. Het is leuk dat iedereen voor verschillende doelen kan worden ingezet, en vooral dat iedereen het met veel plezier doet.’

GTP: ‘Volgen jullie dan zelf nog opleidingen?’

Kjel: ‘Iedereen heeft bij ons een ETW-opleiding gedaan of volgt deze nog. Voor mij is dat echt een vereiste om het attest te kunnen voorleggen of het binnen het jaar te halen. Het geeft aan dat je de manier van werken kent en ook de veiligheidsvoorschriften wanneer je met je team aan het klimmen bent.’

European Tree Worker-opleiding (ETW)

Kjel: ‘Toen ik de opleiding volgde, was het aanbod vooral tweejarig avondonderwijs. Maar de dag van vandaag kan je die ETW-opleiding ook in dagonderwijs volgen op één jaar. Als een collega bij Spectrum zich graag wil specialiseren in bepaalde aspecten van boomverzorging dan zal ik hem ook steunen. Het is voor een bedrijf een meerwaarde om zo iemand in je team te hebben. Je krijgt tijdens je opleiding wel les over diverse onderwerpen, maar het is belangrijk te blijven specialiseren en bijscholen.’

Specifieke certificaten

Kjel: ‘In verschillende vakgebieden kun je specifieke certificaten behalen en dat is bij boomverzorging niet anders. De laatste tien à twintig jaar is bijvoorbeeld de interesse in veteraanbomen opvallend gestegen. Deze oudere bomen hebben een eigen ecosysteem en dat vraagt ook een zekere kennis om ze te beheren. Er bestaat hiervoor een Europees certificaat VETcert, zowel op uitvoerend als adviserend niveau. Zelf heb ik dit reeds behaald en Natan gaat ook zijn kans wagen zodra er nog een examen wordt georganiseerd. Een voordeel aan deze certificaten is dat ze slechts een aantal jaar geldig zijn. Je zal je kennis moeten bijschaven om het te blijven behouden. Wat ik persoonlijk als een pluspunt zie. Onze sector staat niet stil en we blijven op deze manier op de hoogte van de laatste inzichten.’

Creatief werken

Kjel: ‘Tijdens het volgen van de opleiding krijg je een bepaalde manier van werken of denken aangeleerd. Als boomverzorger moet je creatief zijn en out of the box durven denken. We komen van ver wat betreft kennis over boomverzorging. Vandaag is er heel wat beschikbaar, maar we kunnen nog reuzenstappen zetten om het in de toekomst nog beter te doen. In onze buurlanden hebben ze vaak andere inzichten en soms komen van die kant ook wel eens interessante technieken overwaaien die we ook bij ons kunnen toepassen.’

GTP: ‘Is het dan niet moeilijk om klanten mee te nemen in jullie verhaal?’

Kjel: ‘Nee, zeker niet als je dat vergelijkt met tien jaar geleden. Soms vraag ik mij af of het te danken is aan onze overtuigingskracht of aan een mentaliteitswijziging. Meestal kunnen we klanten overtuigen van onze visie. Soms kunnen we een klant niet helpen omdat zijn vraag niet strookt met onze visie. Dan moet je eerlijk kunnen zeggen waarvoor je staat als bedrijf. Het is echt heel uitzonderlijk dat we gezonde bomen wegdoen.’

GTP: ‘Hoe is het werk verdeeld?’

Kjel: ‘Ik schat circa 30% advies en 70% snoeiwerken. Het advies geven gebeurt meestal door mij. Voor de snoei- en klimwerken zijn er altijd twee of drie man op de baan. We hebben een vast team van eigen werknemers en vaste freelancers. Natan doet de planning en gaat ook twee à drie dagen per week mee. Hij bekijkt tijdens de planning welk team het meest geschikt is voor een bepaalde klus. We proberen ook iedereen in te zetten op zijn sterke kwaliteiten en rekening te houden met wat iemand graag doet.’

Samenwerking met de bouwsector

Kjel: ‘Een tijdje terug kregen we van het ABS-bouwteam de vraag om mee te werken aan het ontwikkelen van een kijkwoning. We hebben toen een boomwaarderingsplan opgesteld dat voor een architect visueel inzichtelijk maakt welke bomen waardevol zijn. Ik had twee monumentale acacia’s (Robinia) aangeduid die een omtrek van twee à drie meter hadden en zeker moesten worden behouden. Zowel architect als bouwheer wilden deze bomen weg. Ze kwamen een meter van het gebouw waardoor stabiliteitsproblemen reëel waren. Bovendien stonden ze vlak voor een grote glaspartij waardoor ze het uitzicht gingen verstoren. We hebben heel hard aangedrongen om deze bomen te behouden. ‘We kunnen ze altijd later vellen’, was mijn argument. We hebben toen een alternatief funderingsconcept uitgedacht om wortelschade te vermijden. Het resultaat is dat het gebouw een halve meter hoger ligt dan het maaiveld. Architecturaal biedt dit een grote meerwaarde. Achteraf was iedereen ongelofelijk tevreden met het behoud van de bomen en nu staan ze te pronken op alle publiciteit rond deze woning.’

Het begeleiden van bomen in het ontwerpproces, ze beschermen tijdens het bouwen, en de nazorg en het onderhoud van de bomen door een driejaarlijkse snoeibeurt zijn de specialiteiten van Spectrum Boombeheer. Het bedrijf onderscheidt zich door het volledige pakket aan te bieden, van snoei tot gespecialiseerd advies.

Bomen en bouwwerven

Kjel: ‘Men gaat meer en meer boomverzorgers betrekken bij werven waar bomen staan. We hebben naast ons kantoor hier een bouwwerf waar iedere twee weken een preventieadviseur komt kijken, maar niemand volgt de bomen op. Maar de stad wil wel dat de bomen hier blijven staan. We zien hier dat er al veel grond opgehoogd is op de wortels waardoor hun gezondheid ernstig achteruit zal gaan. Gent, Brugge en Antwerpen kijken steeds harder toe op het beschermen van bestaande bomen. Bomen geven veel verkoeling in de stad tijdens warme zomers. In het kader van de klimaatverandering beseffen openbare besturen het belang van bestaande bomen. Het zou een oplossing zijn dat men verplicht met een boomspecialist werkt op een bouwwerf, net zoals er verplicht een archeologienota wordt opgemaakt of een EPB-verslag.’

Bomen staan niet altijd op de juiste plaats

Aan Dok Noord in Gent ging men een nieuw project realiseren waarbij de bestaande bomen behouden moesten blijven. Vaak kan er met technische oplossingen veel resultaat bekomen worden, maar dat was hier geen optie aangezien de bomen midden in het bouwproject stonden. Spectrum Boombeheer heeft dan de vraag gekregen of het een optie was om de twee platanen te verplaatsen.

Kjel en zijn team zijn begin vorig jaar gestart met een onderzoek waarbij ze op verschillende moeilijkheden stuitten. Onder meer ondergrondse betonnen structuren, oude treinsporen, nutsleidingen enzovoort. Dit is niet abnormaal want de bomen zijn gelegen in een oud industriegebied. Na onderzoek is er geconcludeerd dat een verplanting mogelijk was, maar dat het een hele delicate uitdaging zou worden. Rond maart werd de eerste stap gezet: de kluiten zo compact mogelijk maken voor de verplanting. Tijdens de zomer werden de bomen nauwlettend gemonitord en kregen ze voldoende water. In december werden ze dan naar hun nieuwe plekje gebracht.

Niet elke boom is verplantbaar. Kjel: ‘Als we vijf aanvragen krijgen, is er vaak maar één van de aanvragen waar we effectief de boom kunnen verplaatsen. Het is een heel delicaat proces. Vaak zie je dat er gewerkt wordt met een soort grote ijsschepper die te grote bomen verplant met een te kleine kluit. Daar doen we niet aan mee. We doen aan maatwerk en maken verplantkluiten die voldoende groot zijn zodat er een grote kans is op succes.’

GTP: ‘Is er dan meer vraag naar het verplanten van bomen?’

Kjel: ‘In mijn netwerk zitten heel wat architecten en landschapsarchitecten. Van hen krijg ik wel meer en meer de vraag. Als ze zien dat het werkt dan gaan ze ons ook sneller opnieuw contacteren.’

GTP: ‘Met welk materieel werken jullie dan voornamelijk?’

Kjel: ‘Er is het materieel dat je nodig hebt om je werk goed te kunnen uitvoeren: klimgerief, kettingzaag, hakselaar … Als er nieuwe technieken zijn of zaken op batterijen die handig zijn voor bepaalde werken dan gaan we daar zeker eens naar kijken.

We hebben een zelfrijdende hakselaar van Bugnot die tot 12 cm diameter aankan. Voor grotere werken hebben we nu een Schliesing gekocht waar 30 cm door kan. Het trekt ook weer andere werken aan. We hebben zelf ook veel tijd, energie en onderzoek gestoken in onze eigen ploffer. We kunnen al ons materieel opbergen in een loods die we huren in een kleine kmo-zone.

Ploffen van bomen

Een boom ploffen is een techniek die de laatste jaren meer en meer toegepast wordt in de groensector om verdichte bodems aan te pakken. Het blijft wel belangrijk om altijd eerst de exacte oorzaak van een kwijnende boom te zoeken. Ploffen is niet altijd de juiste oplossing.

Kjel: ‘Vroeger werkten wij met een grondboor en staken we daar een mix van lava, compost en meststoffen bij zodat er meer lucht in de bodem kon, maar als resultaat hadden we nog steeds een verdichte bodem met daartussen wat losse gaten. We zijn toen gaan kijken wat er op de markt aanwezig was en hebben dan een toestel gekocht dat ons het meest geschikt leek. Zolang we op zandgronden werkten, werkte het toestel goed. Bij zware gronden zagen we echter dat onze machine verstopte. We hebben de hele machine uit elkaar gehaald en onderzocht. We hebben hier om de hoek een firma die gespecialiseerd is in compressoren en daar hebben ze ons echt heel goed geholpen. Al keken ze op een gegeven moment wel wat raar als we voor de zoveelste vraag aan hun deur stonden (lacht). We hebben heel wat onderdelen omgebouwd en hulpstukken toegevoegd. Nu hebben we een machine die ergonomisch werkt op elk type grond. Maar in de handel kun je vandaag geen toestel vinden dat geschikt is voor alle bodems.’

‘We injecteren onder andere lavasteentjes die in de machine schuren waardoor bepaalde onderdelen regelmatig vervangen moeten worden. We werken samen met een bedrijf dat onderdelen op maat maakt zodat we elk onderdeel van de machine op stock hebben. Iemand uit het team kent de machine door en door en weet ook hoe hij de onderdelen moet vervangen. We werken nu ongeveer twee jaar met onze eigengemaakte plofmachine en de vraag blijft wel toenemen. We zijn trots dat onze eigen creativiteit erin zit. Het was echt een boeiend proces om de machine volledig op onze noden af te stemmen.’

GTP: ‘Hoe staan jullie tegenover machines met accuaandrijving?’

Kjel: ‘We hebben drie elektrische kettingzagen met tophendels. Die zijn comfortabel om te klimmen en vergen weinig inspanning om ze te starten. Voor de communicatie is het ook een pak makkelijker. Maar voor bepaalde snoeiwerken of grotere bomen blijft een benzinemotor met meer power nog steeds nodig. Elektrische kettingzagen worden krachtiger, maar momenteel kunnen ze nog niet wat een motorische kettingzaag kan. Als ze krachtiger zouden worden dan zou een omschakeling wel op de planning staan. We wachten dus geduldig af.’

GTP: ‘Hoe kijken jullie naar de toekomst?’

Kjel: ‘Ik merk dat onze maatschappij de bomen meer naar waarde schat en vooral de jongere generatie. Je voelt dat de politiek mee op de kar springt en de mond vol heeft van bomen. Vandaag beseffen mensen wel echt wat de meerwaarde is van bomen. Het is een hoopgevende evolutie.’

‘De financiële crisis zorgt echter voor budgettair krappere tijden. Ik hoop dat er voldoende budgetten voor bomen blijven komen en dat deze goed besteed gaan worden. We hopen dat mensen de juiste keuzes gaan maken. Het is onze taak als boomverzorger om de waarden van bomen te communiceren aan de samenleving. Ik denk dat de interesse voor de ETW-opleiding verder zal stijgen. Als je twijfelt, is het dus zeker een aanrader om als boomverzorger je job ten volle te kunnen uitoefenen. Boomverzorging is een spannend en gevarieerd beroep.’

Het bericht ‘Bomen komen elkaar niet tegen, mensen wel’ … tenzij bij Spectrum Boombeheer verscheen eerst op GreenTechPower.

Jean Stassart vertrouwt naast loonwerk op zijn bosbouwactiviteiten

Helena — Tue, 21 Mar 2023 06:58:35 +0000

Loonwerkbedrijf Jean Stassart is al lang geen onbekende meer in de buurt van Ouffet, in de provincie Luik. Van jongs af aan was Jean al gepassioneerd door de bosbouwsector. Van het een kwam het ander en uiteindelijk werd besloten te investeren in specifieke machines om bomen te vellen en uit te slepen voor rekening van bosbouwklanten. Deze activiteit wordt aangevuld met de aankoop van bomen op stam die vervolgens bestemd zijn voor de verwerkende industrie. We gingen Jean opzoeken op een koude en regenachtige namiddag in januari.

Jean Stassart is geboren en getogen op de familiale boerderij in Ouffet. Omdat zijn ouders geen dieren hadden, stond de winterperiode in het teken van het vellen en klieven van brandhout. Jean vervolgt: ‘Deze houtgerelateerde activiteit heeft me altijd geboeid. Na mijn studie wilde ik heel graag actief blijven in de sector en ik kocht een eerste tractor en een gronddumper. Omdat de winterperiode rustiger was, werkte ik in het bos als zager en verzamelde ik boomstammen om deze vervolgens uit te slepen en bij plaatselijke klanten te leveren. Vervolgens groeide mijn kleine loonwerkbedrijf snel. Het loonwerkgedeelte heeft nu bijvoorbeeld 4 maaidorsers, 2 hakselaars … We voeren eigenlijk alle landbouwwerkzaamheden uit, uitgezonderd het rooien van bieten. Deze agrarische activiteiten worden aangevuld met grondwerk en sneeuwruimen.’

Diversificatie in de bosbouw

Omdat Jean geïnteresseerd bleef in bosbouw, besloot hij een tweedehandse velmachine te kopen om de rustigere periodes in het loonwerk in te vullen, maar zich ook tegelijkertijd te kunnen wijden aan zijn passie. Hij vervolgt: ‘Het stelde me in staat om me te verdiepen in de bosbouwsector. Vorig jaar kregen we de kans om een gebouw te kopen in Vaux-Chavanne, ongeveer dertig kilometer van Ouffet, waardoor ik deze bosbouwactiviteit nog verder kon ontwikkelen. Voor het ogenblik is de vraag naar hout erg groot, vooral voor de vervaardiging van pellets. Daarnaast zijn heel wat houtpartijen getroffen door de schorskever en die moeten vervolgens verplicht en vrij snel gekapt worden. Deze twee gegevens stelden me in staat om deze tweede activiteit voor mijn bedrijf heel snel te ontwikkelen. Ondertussen hebben we alle bosbouwactiviteiten gegroepeerd onder de naam Vauxchabois. We zijn actief in de provincies Luxemburg, Luik en Namen.’

Kansen grijpen

Naast het loonwerk voor eigenaren of beheerders besloot Jean om tijdens de verkoopperiode zelf hout op stam te kopen. Dit zou hij dan kappen, uitslepen en uiteindelijk verkopen aan zagerijen en verwerkers. Hij vervolgt: ‘Het stelt me in staat om mijn bedrijf beter te beheren en investeringen veilig te stellen, omdat ik hierdoor het hele jaar door werk heb. Ik werk voor ongeveer 50% in loondienst voor zagerijen, managers en anderen, en voor 50% in de valorisatie van de kavels die ik zelf gekocht heb. Zeg maar voor eigen rekening. In het bos is het mogelijk om het jaar rond te werken, we zijn veel minder afhankelijk van weersomstandigheden dan in de landbouw. Het maakt het ook gemakkelijker om gedreven personeel te vinden, omdat deze werknemers het hele jaar door werk hebben. Dankzij deze aanpak heb ik de afgelopen twaalf maanden niet minder dan drie voltijdse werkkrachten kunnen aanwerven.’

‘In de bosbouwsector zijn relaties erg belangrijk. Dankzij de vele contacten met het loonbedrijf vinden we werkbare oplossingen om boomstammen tijdelijk langs de weg te stockeren voordat ze worden geladen voor verwerking. Omdat ik makkelijk contacten leg met mensen, ben ik ook meer geïnteresseerd geraakt in het optimaal valoriseren van hout. We hebben op deze manier een contract gesloten met Erda, een bedrijf dat pellets produceert in Bertrix, om maandelijks een vaste hoeveelheid hout aan te leveren. Voor ons ligt het voordeel in het feit dat we onze planning beter kunnen beheren en dat de prijs gegarandeerd is, op voorwaarde dat we de hoeveelheden leveren die in het contract zijn voorzien. Hierdoor ben ik regelmatig aanwezig bij openbare houtverkopen om de benodigde hoeveelheden bij elkaar te krijgen. Ik hou echt van dit relationele aspect van ons werk.’

John Deere-machines

Alle bosbouwmachines van Jean Stassart zijn van het merk John Deere. ‘Wat mijn loonwerkbedrijf aangaat, verkies ik het merk al jaren voor de tractoren, en het was dus logisch om hetzelfde te doen voor de bosbouwmachines. Omdat we in de buurt van Garage Mioli wonen, de John Deere- invoerder voor de bosbouwmachines, is het ook gemakkelijk als we om wisselstukken moeten rijden. Bovendien ben ik zeer tevreden over de kwaliteit van de service daar. Tot vorig jaar had ik alleen een JD 770-velmachine. Ik heb toen de mogelijkheid gekregen om een gebruikte JD 810E-uitsleper te kopen, een machine die ons meteen veel werk opleverde. Zo vervoeren we veel hardhout voor de managementgroep Cofac en is deze veelzijdige machine comfortabel op vrijwel alle bosbouwwerven. Deze twee machines hebben onlangs gezelschap gekregen van een JD 1070 drieassige velmachine, die voornamelijk wordt gebruikt voor het volledig wegkappen van percelen, evenals een tweede JD 810-forwarder. De ‘kleine’ vierwielige 770-velmachine is dan weer bijzonder veelzijdig en wordt gebruikt voor zowel het uitdunnen als het wegkappen van bomen. Het is een machine die de boseigenaren echt waarderen, omdat deze naast veelzijdig ook lichter is en daardoor de bodemverdichting aanzienlijk kan terugdringen. In het algemeen wordt een bosbouwperceel drie of vier keer uitgedund voordat we overgaan tot het wegkappen van alle bomen. Deze kleinere machine heeft dus veel meer werk. De grote zeswielige 1070 is krachtiger en wordt alleen gebruikt voor het wegkappen van bomen. Voor 2023 heb ik een nieuwe JD 1070-velmachine gekocht die de bestaande 1070 zal vervangen, evenals een JD 1010-forwarder, die de oudste 810 zal vervangen. Met het 1010-model kan ik profiteren van een grotere veelzijdigheid op de verschillende werven.’

Kwaliteitspersoneel

Jean Stassart heeft een bosbouwactiviteit op poten kunnen zetten omdat hij een zeer goed team heeft in het loonwerk. ‘Mijn werknemers zijn echt gemotiveerd en gaan met de zaken om alsof ze voor zichzelf zouden werken. Hierdoor heb ik voldoende tijd kunnen vrijmaken om het bosbouwbedrijf te laten groeien. Zonder hen was het nooit gelukt om in deze sector te kunnen starten. Daarnaast is mijn broer Guillaume verantwoordelijk voor de boekhouding en het beheer van de planning van de landbouwactiviteiten, wat me enorm ontlast. Bovendien ben ik altijd nogal een doorzetter geweest. Als ik kansen zie, aarzel ik meestal niet te lang. Uiteindelijk zou het mijn droom zijn om Vauxchabois te kunnen ontwikkelen zoals ik destijds het loonwerkbedrijf ontwikkelde.’§

Het bericht Jean Stassart vertrouwt naast loonwerk op zijn bosbouwactiviteiten verscheen eerst op GreenTechPower.

In Gesves biedt Mathieu Verlaine verschillende diensten aan om lokaal hout optimaal te valoriseren

Helena — Tue, 18 Oct 2022 07:19:08 +0000

Mathieu Verlaine uit Gesves droomde er na zijn studies bosbouw aanvankelijk van om boswachter te worden, maar de kansen dienden zich toen nog niet echt aan. Naast zijn passie, die alles behelst wat met bosbouw te maken heeft, heeft Mathieu een zwak voor klimmen. De combinatie van deze twee leidde ertoe dat hij zich ging perfectioneren in het snoeien van gevaarlijke bomen. Al snel wordt deze eerste activiteit aangevuld met de investering in een mobiele zagerij. Meer recent is hij ook begonnen met de bouw van massief houten gebouwen. Mathieus filosofie is duidelijk: consequent terugkeren naar de oorsprong van alles en optimaal gebruikmaken van lokaal geproduceerd hout uit onze bossen. We gingen hem opzoeken op een zonnige ochtend in augustus.

Mathieu Verlaine begon in 2002 als bosbouwexploitant. Zijn zelfstandige activiteit leidde er vervolgens toe dat hij zich in 2005 specialiseerde in het snoeien en vellen van gevaarlijke bomen. Mathieu: ‘Omdat ik een passie heb voor bergbeklimmen enboomklimmen, wilde ik direct iets verder gaan in de techniek en me daarom specialiseren in het vellen van gevaarlijke bomen. Als klanten had ik particulieren, tuinaannemers of houthakkers. Vanaf het begin van mijn carrière wilde ik zin geven aan wat ik aan het doen was. Snoeien hoorde er natuurlijk bij en pakweg vijftien jaar lang was ik een van de meest technische ondernemers op dit gebied in België. Beetje bij beetje dacht ik toen aan mogelijkheden voor de afzet en valorisatie van het hout dat tijdens deze professionele activiteit werd gekapt. Dus na veel onderzoek en interesse in verschillende mogelijkheden besloot ik een kleine mobiele zagerij van het merk Serra Montana te kopen.’

De mobiele zagerij

Nadat hij een tijdje met dit eerste model gewerkt had, besloot Mathieu Verlaine in 2017 om te investeren in een mobiele zagerij met een grotere capaciteit. Hij vervolgt: ‘Deze Wimmer mobiele zagerij kan boomstammen met een maximale lengte van 14 meter en een diameter tot 140 centimeter doorzagen. Het is de enige machine met een dergelijke capaciteit in België. Ik reis door heel België en Noord-

Frankrijk, op voorwaarde echter dat er minstens 20 kubieke meter hout te verwerken is. De mobiele zagerij wordt getrokken door een Unimog en dankzij de opgebouwde generator met een vermogen van 45 kVA kunnen we volledig autonoom werken. Ik reken mijn diensten aan per kubieke meter omdat dat volgens mij voor iedereen de eerlijkste oplossing is. Op de werf hou ik me vooral bezig met de sturing en goede werking van de zagerij. De nodige mankracht op locatie wordt daarom geleverd door de klant.’

‘De mobiele zagerij gaat vooral tijdens de winterperiode bij de klanten en dat begint al aan het einde van de zomer. Buiten deze periode kunnen klanten bij mij thuis komen om hun hout te laten zagen. Deze verplaatsingen naar klanten zijn altijd geweldige momenten van delen en resulteren vaak in mooie ontmoetingen. De houtsoorten die we zagen, variëren van klein naaldhout tot groot hardhout. Op dezelfde manier werk ik zowel voor grote, vaste zagerijen als voor kleine zelfstandigen, zoals meubelmakers of timmerlieden. Die diversiteit aan mogelijkheden maakt mijn werk nog meer de moeite waard.’

De investering in deze mobiele zagerij heeft Mathieu ook in staat gesteld om meer betekenis te geven aan zijn werk. Hij vervolgt: ‘Ik ben gepassioneerd door het bosbouwgebeuren en ik vind het jammer dat er niet meer uit dit potentieel wordt gehaald. In de keiharde zakenwereld is de link tussen de houthakker en de zagerijen ver zoek. Er ontbreekt een globale visie op het bos. Ik vond het ook belangrijk om terug te keren naar een knowhow die verloren is gegaan. Op dit moment worden grote hoeveelheden hout geëxporteerd en keren ze onder de vorm van planken terug. Verloren transportkosten. Het was dus logisch om zo’n zaagservice aan te bieden. Om zoveel mogelijk klanten tevreden te kunnen stellen, heb ik gekozen voor deze mobiele zagerij van het Duitse merk Wimmer. Deze installatie is zeer goed uitgerust, is veelzijdig en biedt mogelijkheden op vlak van rendement, kwaliteit en type hout dat kan worden gezaagd.’

Ruwhouten constructies

Nadat Mathieu in 2018 een degelijke opleiding had gevolgd, besloot hij een nieuwe professionele wending aan zijn carrière te geven en de valorisatie van lokaal hout nog verder te stimuleren. Hij begon met ruwhouten constructies. Mathieu: ‘Die constructies worden gemaakt op basis van ruwe boomstammen. Dit lijkt op het eerste zicht misschien eenvoudig, maar het vereist wel een hoog niveau van vaardigheid, evenals een perfecte beheersing van verschillende technieken. Geleidelijk aan heeft de industrialisatie de knowhow doen verdwijnen en de kwaliteit naar beneden gehaald om meer volume te draaien. Ik wil laten zien dat het ook anders kan. Na de bouw van een eerste kijkwoning in 2018 heb ik vervolgens twee grote hutten gebouwd en nu ben ik bezig met het project van eenhuis van ongeveer 150 vierkante meter. Voor deze constructies stel ik zowel een afwerking voor met alleen het frame als met een dak van het ‘weidetype’. Dit zware dak geeft veel comfort en is aan de andere kant een hoogtepunt voor mijn werk. Het biedt mij de mogelijkheid om terug te keren naar iets eenvoudigs.’

‘De benodigde bomen ga ik zelf uitzoeken in het bos en ik gebruik vooral grote lariksbomen. Ik herwerk ze vervolgens op mijn bouwplaats en ik bouw zelfs het huis of de hut volledig op mijn werf, voordat ik deze demonteer om ze naar de uiteindelijke locatie te vervoeren. Niet alles ligt voor de hand op gebied van stedenbouw, waarbij men liever kiest voor beton en stenen. Toch proberen we ons zo goed mogelijk aan te passen zodat we een coherent geheel kunnen bieden.’

Dingen moeten logisch zijn

Momenteel besteedt Mathieu de helft van zijn tijd aan zijn mobiele zaaginstallatie, terwijl snoei- en bouwactiviteiten elk 25% van zijn tijd uitmaken. ‘In de toekomst wil ik de bouwsector verder ontwikkelen,

enerzijds omdat de vraag sterk is, anderzijds omdat ik zo de meeste betekenis kan geven aan wat ik doe. In zekere zin is dat het hoogtepunt van mijn professionele loopbaan: creëren. Omdat ik alleen werk, is het niet altijd gemakkelijk om alles uit te voeren en ik moet dus heel wat verzoeken weigeren. Ideaal zou zijn om iemand te vinden die gemotiveerd is en die de nodige kennis heeft om mij te helpen. Tot nu toe heb ik deze zeldzame parel echter nog niet gevonden. Ik ben gewend van buiten de kaders te denken en dat maakt dat ik creatief met de dingen kan omgaan. Volgens die filosofie, en als zelfstandige, is het mijn doel om degelijk te kunnen leven van mijn werk. Ik ga niet constant voor maximale winst. Tot slot: wat onze bossen betreft, moeten we profiteren van de prachtige bomen die overblijven, want veel loten vertrekken naar het buitenland. Op langere termijn is dat eendrama voor de toekomstige generaties.’

Het bericht In Gesves biedt Mathieu Verlaine verschillende diensten aan om lokaal hout optimaal te valoriseren verscheen eerst op GreenTechPower.

Bosbouwer met een hart voor landbouw

Helena — Fri, 16 Sep 2022 07:38:45 +0000

Gunter Royen uit Borgloon specialiseerde zich in het vellen van moeilijke en gevaarlijke bomen. Gunter is de derde generatie in dit familiebedrijf dat ver buiten de regio een aanspreekpunt is voor de meeste omliggende kastelen en parken op vlak van boomwerken. Stielkennis en discretie zijn de drijvende krachten achter het succes het bedrijf.

GreenTechPower: ‘Heb je iets in de richting van tuinbouw gestudeerd?’

Gunter Royen: ‘Ik heb eerst biotechniek gestudeerd en later A1 aan de tuinbouwschool hier in de buurt, beter bekend als de PIBO. Ik heb mijn A1 niet afgewerkt. Ik wist al snel dat ik mee in het bos wou werken dus het behalen van dat papiertje was geen meerwaarde voor mijn toekomst.’

GTP: ‘Hoe is het bedrijf gestart?’

Gunter: ‘Mijn grootvader is langzaamaan oldskool gestart in de jaren ’50-‘60. Alles was nog met de bijl te doen omdat er toen nog weinig met de kettingzaag gewerkt werd. In die tijd werden er ook maar twee tot drie bomen per dag gekapt. Iets later zijn dan de eerste kettingzagen hier beginnen opkomen. Ik heb zelf nog een van de eerste exemplaren die je met twee man moest vasthouden. We hebben een kleine twee jaar met drie generaties mogen samenwerken. Maar kort daarna heeft mijn grootvader leukemie gekregen en is hij overleden. Mijn vader en ik hebben dan alles met twee verdergezet. Ongeveer 16 jaar geleden heeft mijn vader een werkongeval in het bos gehad. Een dode boom viel om en is recht op hem gevallen. Het was een tragisch ongeval: toen het gebeurde, stond ik daar maar enkele meters vanaf. Hij is toen in mijn armen gestorven. Dat was écht heel hard die periode.’

GTP: ‘Je hebt je vader verloren tijdens een werkongeval, hoe ging je daar nadien dan mee om?’

Gunter: ‘Het heeft vooral heel veel moed gevraagd. De klanten waar we op dat moment voor bezig waren, hadden ook gevraagd of ik dit werk nog alleen wou verderzetten. Iets in mij wou het afwerken voor mijn vader. Mijn takenpakket bestond vooral uit het ontdoen van takken en mijn vader nam het omzagen op zich. Ik had geen betere leerschool dan het voorbeeld van mijn vader. Hij had een goede reputatie in de sector. Na het afwerken van dat karwei viel er ook een enorme last van mijn schouders. Op die manier ben ik dan verder blijven werken. Het voelt een beetje zoals op een paard kruipen nadat je er heel heftig en onverwachtsbent afgevallen. Je moet je angst overwinnen. Het blijft natuurlijk wel nazinderen. Hij zit vaak in mijn gedachten en ik denk nog veel terug aan zijn manier van werken.’

GTP: ‘Heb je al die tijd dan alleen gewerkt?’

Gunter: ‘Ik heb mij wel een hele tijd alleen gevoeld. Ik vond het moeilijk om samen te werken met iemand anders dan mijn vader. Ik heb het heel lang gezien als een soort vervanging voor mijn vader. Emotioneel was dat wel echt moeilijk. We hadden op dat moment ook aardbeien die we kweekten op de boerderij, dat was grotendeels in handen van seizoenarbeiders. Een van hen had mij toen de vraag gesteld om eens mee op de werf te gaan en dat is heel goed meegevallen. Hij is toen jaren bij mij in dienst geweest tot hij terug naar Polen ging. Daarna ben ik altijd met twee à drie mensen in het bos blijven werken.’

GTP: ‘Is dit dan met een vast team?’

Gunter: ‘Ik heb een jonge zelfstandige die regelmatig inspringt. Hij wou graag de stap zetten naar zelfstandig zijn, maar vond het moeilijk omdat hij angst had niet genoeg werk te hebben. Hij richt zich meer op klinkerwerken nu. Wanneer ik hem morgen bel dan zal hij wel tijd maken om mij te helpen. Ik heb nog een vaste werknemer en andere zelfstandige medewerkers in het bedrijf.’

‘De laatste zeven jaar is het boomkappen op zich fel achteruitgegaan. Je moet altijd rekening houden met ‘schoontijden’ waar alles vanaf begin april stilligt rond de natuurgebieden. ANB (Agentschap Natuur & Bos) vraagt je niet of je de schoontijd kan overleven. Andere steun kan je nergens verwachten, dus dan ga je tegelijk nieuwe werken aannemen natuurlijk en meer de particuliere toer opgaan. Vroeger haalde ik 80-90% uit de bossen en 10% uit particulieren. Nu is het bijna andersom met de nadruk op het winterseizoen. Door deze switch is er veel meer zekerheid en vooral beter loon naar werken.’

GTP: ‘Werk je dan met vaste contracten?’

Gunter: ‘Nee, door het werk van generatie op generatie hebben we toch een redelijk klantenbestand opgebouwd waaronder bijna alle omliggende kastelen. Hier kom je niet zomaar als eerste de beste aan de bak en we proberen die naam uiteraard hoog te houden. Luisteren naar opa’s wijze woorden, ‘Doe je werk alsof het voor jezelf is en de klanten zullen vanzelf naar je toekomen’, heeft ons geen windeieren gelegd. Vaste klanten met grote tuinen, openbare besturen en andere tuinaannemers weten dit ook te appreciëren. En dan doet de positieve reclame de rest van het werk. Ik heb sinds enkele jaren een zaak van een oudere man overgenomen met daarin machines zoals kranen en een dieplader. Hij deed snoei- en velwerken in het leger en na een inloopproef waren zij vrij snel overtuigd om met mij verder te gaan.’

GTP: ‘Je hebt vroeger wel veel boswerken gedaan?’

Gunter: ‘Ja zeker, maar dan vooral in onderaanneming voor kopers of opkopers van houthandelaars. Je kreeg dan telefoon met de vraag om een lot af te zagen, meestal populier maar soms ook hardhout Maar je merkt wel dat het fel begint te minderen. Ik zie dat er zich een tekort aan hout aan het ontwikkelen is. Het probleem is dat men na het kappen van bomen geen nieuwe bomen plant maar inheemse bomen en struiken zet. Vooral op de gronden van openbare besturen en natuurpunt. Dus het boomkappen op zich is voor mij persoonlijk een uitstervende zaak. Ik merk dat het aantal echte boomkappers hierdoor zeer beperkt aan het worden is. Velen voelen zich geroepen, maar het harde werk en deels die ‘schoontijd’ en regeltjes maken ons beroep er niet echt aantrekkelijker op.’

GTP: ‘Je hebt zelf dan ook nooit verkoop van hout gedaan?’

Gunter: ‘De laatste tijd wel, maar in mindere mate. Een zelfstandige boomkapper kan zich daarmee niet bezighouden want dan gaat hij zijn eigen klanten voorbijlopen. Aanvragen van nabij of kennissen die neem ik altijd wel nog aan, maar echt voltijds in de handel stappen daar pas ik voor. Je moet er immers ook de nodige contacten voor leggen met het buitenland vanwege het krimpend aantal zagerijen in België.’

Investeren in hoogtewerkers

Gunter: ‘Ik heb dan mijn eigen hoogtewerkers gekocht. Eerst een kleine Manitou met hefmast en nadien een grotere. Door de privé- en andere grote werken heb ik dan een Avant Leguan gekocht die tot 17 meter gaat. Recent heb ik er een van het merk Teupen bijgekocht van 30 meter met de focus op de grote bomen. Nu kunnen we alle werken aan.’

GTP: ‘Hoe denk jij over accutechnologie bij handgereedschap in de bosbouw?’

Gunter: ‘In onze branche is dat niet de investering waard. Onze kettingzagen bijvoorbeeld hebben kracht nodig en die kan je enkel uit een benzinemotor halen. Vroeger kon je 6 tot 7 jaar met een Stihl type 66 doen, terwijl nu na 1-2 jaar het al op zijn einde zit met een type 661. Die elektronisch gestuurde machines zouden beter zijn voor de uitstoot, maar als je er drie moet kopen om de kwaliteit van de voorgaande te evenaren, wat is hier dan nog het voordeel voor het milieu? In de echt drukke veljaren van weleer konden we 1 tot maximum 2 jaar zagen met een Stihl van het type 081. Toen was de machine volledig op door de hoeveelheid werk die ermee werd verzet. Voor dergelijk zwaar werk gaan ze niet snel zulk een krachtige batterij kunnen aanbieden. We kiezen ook al van het begin voor het merk Stihl. We zijn hier echt heel tevreden van. Bovendien heb ik zelf al zoveel onderdelen liggen die ik kan hergebruiken.’

Gunter: ‘Ja, vooral doordat het materieel zo sterk in prijs is gestegen en de leverbaarheid van onderdelen vaak achterophinkt, ben ik blij destijds flink geïnvesteerd te hebben. Terwijl beginnende collega’s nog veel materieel moeten huren heb ik zo goed als alles staan waardoor ik net een scherpere prijs kan bieden aan mijn klanten. Ik heb bijvoorbeeld enkele activiteiten in de landbouw waarvoor ik al een tractor had aangekocht die ik nu mee voor mijn bosbouwwerken gebruik. Daardoor worden de kosten extra verdeeld en moet je weer geen zware investeringen doen. ‘Mijn hoogtewerkers verhuur ik op de dagen dat ik er zelf niet mee werk. Zo betalen die zichzelf terug en ik zit net onder de gangbare verhuurprijs waardoor het aantrekkelijk is voor collega’s om deze te huren. Hoe meer je in eigen beheer hebt, hoe efficiënter je kan werken. Bij verhuurcentra moet je altijd rekening houden met je uren. Een dag extra houden is een dag extra betalen, en als dit niet in de offerte zat dan scheur je je broek aan het werk. Deze flexibiliteit laat me toe om kort na of tijdens een storm een spoedinterventie uit te voeren.’

‘Mijn laatste aanwinst is een stronkenfrees van Vermeer. Inmiddels ken ik het merk goed en ik ben er na zoveel jaar nog steeds tevreden over. Als een merk doet wat het moet doen dan blijf je bij je keuze. Ik investeerde recentelijk nog in een nieuwe bosfrees die volgende maand geleverd wordt.’

Een hart voor landbouw

GTP: ‘Je hebt kort iets gezegd over aardbeien kweken?’

Gunter: ‘We hadden toen mijn vader nog leefde een boerderij waar we aardbeien kweekten. In de zomer was het boomkappen rustig en dan begonnen de aardbeien, in de winter ging ik met mijn vader mee boomkappen. Het liep mooi in elkaar over. Ik heb dat na zijn dood nog heel lang proberen te combineren, maar op de duur moet je keuzes maken.’

GTP: ‘De boerderij is er dan nog op dit moment?’

Gunter: ‘Ja die is er nog, maar die blijft in beheer van de familie. Ik heb het telen van aardbeien wel even op hold gezet omdat het zo een intensieve teelt is en we een probleem van huisvesting hadden voor onze seizoenarbeiders. Het materieel heb ik wel nog steeds, met het gedacht van mocht het stilvallen in de bomen, dan heb ik nog steeds iets achter de hand.’

GTP: ‘Heb je nooit het idee gehad om de aardbeienteelt door iemand anders te laten uitvoeren?’

Gunter: ‘Je moet er nog steeds zelf bij zijn. Ik zie dat nu tijdens het boomkappen. Als je met twee ploegen werkt, heeft iedereen zijn eigen werkwijze. De klant kan iets aangegeven hebben en als dat niet doorgegeven is, kan dat nadien wel zuur opbreken. Ik doe de opstart altijd zelf mee en het project dat het ingewikkeldste is daar blijf ik meestal wel bij. Bij het afwerken en opruimen, waar de kans op fouten minder voorkomt, daar kan ik het overlaten aan de medewerkers. Je leert snel wie je iets verder kan laten uitvoeren en wie niet.’

GTP: ‘Je werkt alleen, is het dan makkelijk om de taken te verdelen?’

Gunter: ‘Voor mijn administratief werk heb ik nu al een tijdje iemand: die volgt de papieren op en doet de betalingen. De voorbereidingen doe ik wel nog steeds zelf natuurlijk. Maar het kunnen doorgeven en weten dat het in goede handen is, is toch een hele opluchting. Het is door een opgelopen boete dat het besef kwam van oké, daarmee had je iemand kunnen betalen. Het was dus een zeer goeie beslissing.’

‘Voor de offertes is het altijd wel wat puzzelen, maar ik doe ze voornamelijk in het weekend of tijdens de week na mijn uren. De planning is niet traditioneel zoals bij de meeste tuinaanleggers en bosbouwers. Ik werk bijvoorbeeld niet met een agenda. Dat geeft mij te veel stress. Ik heb soms wel werken die vastliggen. Ik maak daarnaast dan een lijst op met de kleinere werken die moeten gebeuren en die plan ik enkele dagen voordien in. Ik plan het begin van de week in en geef dan op tijd een seintje aan de volgende klanten. Klanten worden veeleisender en je moet ze zo snel mogelijk kunnen helpen. Maar je merkt meteen waar je kan schuiven en wat prioritair is.’

GTP: ‘Hoe verhoudt de bosbouwer zich tegenover natuurverenigingen?’

Gunter: ‘In principe zouden wij elkaars verlengde kunnen zijn met de natuur als doel. De praktijk loopt echter anders. Ik neem als voorbeeld mijn bouwgrond. Ik wilde bouwen op een stuk grond dat vlak tegen een natuurgebied ligt. Hierdoor kreeg ik een voorstel voor een ruilverkaveling.

Ik had dan een principe-aanvraag ingediend die door alle instanties werd goedgekeurd. Ik deed toen mijn echte aanvraag waarbij één buur heeft tegengetekend. Mijn buurman had net een groot venster geplaatst met uitzicht op het groen: mijn groen.’

‘Zowel steden- als milieubouwkundig werd zijn beroep afgewezen. Ik was dan volledig in orde met heel mijn papierwinkel. Op de provincie moet na klachten op basis van milieu alles opnieuw worden aangevraagd. Daar wijzigde ANB toen zijn advies van positief naar negatief advies. Aan de provincie heb ik toen de vraag gesteld wat ik het beste deed en daar gaf men aan dat het eventueel verstrengd zou worden, maar dat starten wel mogelijk was. Kort nadien werd mijn vergunning dan definitief vernietigd. Toen ik verder ging, bleek alles in mijn voordeel uit te draaien en heeft de tegenpartij de provincie aangevallen en niet mij. Door een procedurefout werd mijn vergunning opnieuw vernietigd en daar stond ik dan met een bouw die al gestart was. De felheid van onze milieuhouders en onze bureaucratie hebben mij al ontzettend veel geld gekost. Bovendien verhinderen ze ondernemers om te ondernemen.’

GTP: ‘Maar je hebt dan toch de moed gevonden om terug een aanvraag te doen?’

Gunter: ‘Zeker. Intussen loopt er alweer een nieuwe vergunning voor de boerderij. Maar natuurlijk start dan de hele papierwinkel weer vanaf nul. Bij aankomst op de gemeente werd er mij al meegegeven dat ik beter geen dieren kon vermelden op mijn aanvraag. Vanaf dat men het woord ‘dieren’ ziet, of beter gezegd bij het kabinet van Zuhal Demir, komt de stempel met ‘afgekeurd’ er al op. Dan heb ik de stal maar ingeschreven als loods. De VLM stelde zelf voor om 19 dieren aan te geven waardoor jegeen vergunning nodig hebt. Nu werd de aanvraag voor de zoveelste keer gewijzigd naar een stal met 19 dieren om later uit te breiden als extensief begrazingsproject hier in de vallei van het Limburgs landschap. Ook voor mijn eigen gronden zal het dus afwachten zijn. Mijn droom is wel om hetklein materieel voor tuinbouw dat momenteel in de kelder staat en het groot gerief in de loods hier wat verder samen te brengen. Een degelijke werkplaats en alles op één plaats krijgen: dat is het streefdoel.’

GTP: ‘Je bent dus nog actief in de landbouw?’

Gunter: ‘Dat klopt. Maar heel beperkt en vooral in akkerbouw. Het gras dat ik maai, is voor de verkoop of voor onze paarden. Nadien grazen dekoeien dan waar ik het gras heb gemaaid. De oude boerderij ga ik niet verderzetten of inkopen. Met de kostprijs kon ik een volledig nieuwe loods zetten. Dan is de keuze wel snel gemaakt. Mijn tuinwerken lopen goed. Door wat ik in de familie heb ervaren met mijn grootvader, vader en nu mijn zieke moeder, besef ik wel dat het leven kort is en dat je nu en dan eens tijd moet nemen voor jezelf. Ik heb ondanks de omstandigheden van de afgelopen jaren mezelf wel altijd 200% gegeven voor het bedrijf om de tegenslagen te boven te komen. Werken is belangrijk, maar daarnaast heb je natuurlijk nog steeds een privéleven.’

Als je zelf niet voldoende betrokken bent, zal het niet 100% zijn hoe de klant het heeft gevraagd. En in dat geval doe je het beter niet.’

Ondernemen in Polen

Gunter: ‘Als ik destijds via mijn seizoenarbeiders hoorde hoe ondernemen in Polen is, dan besef je wel hoe strak de strop hier in België om de halszit. Daar gaat men een aanvraag doen voor een stal met 1.000 koeien en kort erna starten ze met de bouw ervan. Zoiets is ondenkbaar in België. Hier dient men met een bang hart een aanvraag in. In Polen en andere landen beseft men dat landbouw écht belangrijk is. In het begin gooiden ze hier met de subsidies, maar als je dat vergelijkt met nu dan is het elk jaar minder en minder. In landen zoals Polen zie je het dan net weer stijgen. Onbegrijpelijk. Maar waar is dan de logica? Het idee blijft wel in mijn achterhoofd spelen. Als men de aankomende jaren de strop nog meer gaat aanspannen, is de kans groot dat ik vertrek uit België.’

GTP: ‘Hoe kijk jij dan naar de toekomst voor onze landbouw?’

Gunter: ‘Met de plannen die ze hier in Belgie willen doorvoeren in de landbouw hoop ik wel dat de boeren gaan wakker worden. Je voelt wel dat het al meer en meer begint te borrelen zoals bij onze collega’s in Holland. Ik heb enkele maanden geleden meegereden met het zogezegde protest in verschillende steden, maar hiermee gaat er niets bereikt worden. Het is raar dat men vaak zegt: ‘We moeten geen gronden vervuilen voor andere landen’. Maar waarom zouden wij niet mogen uitvoeren terwijl we zelf volop invoeren? Als je alles zou weghalen uit de winkels wat niet van Belgische oorsprong is, blijft er misschien nog 25% van alles over. Alles blijft politiek gestuurd. ‘Wij moeten van Europa’ is een ijdel begrip. Wie is Europa?’

GTP: ‘Doe je zelf nog mee aan bijscholingen of andere cursussen?’

Gunter: ‘Ja, maar dat is iets waar ik echt geen fan van ben. We worden bestookt met heel wat cursussen en verplichte certificaten. We hebben zelfs een licentie nodig om in openbare bossen te mogen werken. Soms kan je voor opdrachten enkel in aanmerking komen als je een bepaald label hebt. Alsof dat bewijst dat je de stiel kent of niet! Op een gegeven moment heb je een bepaalde EHBO-les al zoveel keer gevolgd dat je niet meer weet wat je moet kiezen.’

‘De eerste lessen kostten 30 à 40 euro terwijl het nu allemaal boven de 100 euro zit per les. Nu hebben ze dan ook de EC1, EC2 en ETW, beter bekend als European Tree Worker. Je zit soms zo ingepakt dat je zelfs de ruimte niet meer krijgt om je werk goed uit te voeren waardoor het net gevaarlijker wordt. Op de tijd dat ik mijn boom op de grond heb afgelegd zijn sommigen hun hele checklist nog aan het afgaan. Veiligheid moet er natuurlijk zijn, daar hecht ik belang aan gezien het ongeval van mijn vader.’

‘Ik geef toe dat iemand die volledig vanaf nul start en nog geen feeling of ervaring heeft veel kan hebben aan de cursussen. Maar als ik naar mezelf kijk en andere collega’s dan is gezond inzicht en ervaring veel meer waard. Let wel, ik zeg nooit dat je niets meer kan bijleren! Maar je leert veilig omgaan met zaken in het bos op het moment zelf en niet aan een tafeltje bij de zoveelste cursus. Het is en blijft een verdienmodel in mijn ogen en ik zal zeker niet de enige zijn met deze mening. In de transportsector moeten ze het vak ‘vakbekwaamheid’ volgen, maar die mannen kunnen wel goed genoeg rijden hoor. Ik noem het vaak extra jobs creëren op de zelfstandigen hun nek.’

GTP: ‘Hoe kijk jij naar de toekomst?’

Gunter: ‘Ik denk dat het nog hele harde tijden gaan worden. Ik ben echt oprecht blij met waar ik al sta en wat ik aan werkmaterieel heb. Als je dit tegen de prijzen van nu moet aankopen dan is dat voor een starter zelfs niet haalbaar. Ik werk naar klanten toe nog steeds met de oude prijzen, maar als de brandstof nog blijft stijgen dan zal ik de prijzen moeten aanpassen. Maar door de diepe wortels van de vorige generaties moet ik mij geen zorgen maken over voldoende werk want dat blijft vlot en goed lopen.’

Het bericht Bosbouwer met een hart voor landbouw verscheen eerst op GreenTechPower.