Het is in het kleine dorpje Fontenelle, in de gemeente Walcourt, dat Ernagri zich de afgelopen tien jaar heeft gespecialiseerd in de productie van kwalitatief hoogwaardige houtsnippers voor zijn industriële en particuliere klanten. De prioriteiten van het bedrijf zijn flexibiliteit en kwaliteit, terwijl een sterke lokale verankering en een korteketen-logica behouden blijven. Het hele proces wordt beheerd door Etienne Ernould en zijn team. Eind januari maakte hij tijd om ons het verhaal achter Ernagri uit de doeken te doen.
Sinds de jaren vijftig is de familie Ernould actief in de landbouwsector. Het was Etiennes grootvader die met deze activiteit begon. Ongeveer tien jaar geleden kozen Etienne en zijn vader ervoor om te diversifiëren. Etienne: 'We wilden absoluut de band behouden met de landbouw- en bosbouwwereld en hadden gemerkt dat de warmteproductie bij grotere bedrijven meer en meer met biomassa gelinkt was. Daarom hebben we met hulp van Valbiom (valorisation de la biomasse) een diepgaande studie uitgevoerd om te zien of er kansen waren in dit domein. Deze studie toonde aan dat veel installaties werden geleverd over afstanden van soms meer dan tweehonderd kilometer, terwijl onze regio op zich veel bossen telt. Zo hebben we de stap gezet door te investeren in een versnipperaar en een zeef.’
De door Ernagri geproduceerde chips zijn gemaakt van hout dat niet door de zagerijen kan worden gebruikt. Enerzijds voorkomt dit concurrentie met de 'nobele' toepassingen van hout, en anderzijds wordt wat ooit als afval beschouwd werd een nieuwe grondstof. Etienne vervolgt: 'Onze aanpak maakt deel uit van een logica van rationele valorisatie van bosbronnen. We werken veel samen met houthakkers, zagerijen, boseigenaren en tuinaannemers. Deze samenwerkingen zijn essentieel om ons bedrijf draaiende te houden en voor hen is het een solide aanwinst om verkooppunten te vinden voor hun niet-herwinbare hout. De meeste van onze werven bevinden zich ook binnen een straal van vijftig tot zestig kilometer rond Fontenelle. Het heeft geen zin om veel verder te rijden om hout op te halen, want dat betekent meer transport en bovendien ligt onze focus op lokale productie. Deze werkwijze stelt ons in staat om de hele keten te controleren, van de aankoop van staand hout tot de levering van snippers aan onze klanten.'
'Ons houtenergieplatform in Fontenelle is het zenuwcentrum van onze activiteiten. De verschillende productiefasen zijn gecentraliseerd, van de ontvangst van het hout, via het versnipperen, zeven, bewaren en drogen, tot uiteindelijk de levering. Met onze weegbrug kunnen we alle inkomende en uitgaande transporten perfect in kaart brengen. Een paar jaar geleden hebben we geïnvesteerd in een Pezzolato-versnipperaar. Deze versnipperaar kan stammen verwerken met een maximale diameter van tachtig centimeter, wat voldoende is voor ons bedrijf. De versnipperaar wordt aangedreven door een Fendt 936 en is opgebouwd op een drieassig onderstel dat verplaatsingen veel gemakkelijker maakt. Onze Portafill-zeefinstallatie sorteert de snippers vervolgens in drie verschillende fracties. Zeven is een essentiële procedure om een homogene snipper te verkrijgen en verstoring in de werking van de verwarmingsinstallaties te voorkomen. Deze zeef is uitgerust met een rupsenonderstel en kan op deze manier gemakkelijk op ons platform worden verplaatst.'
Hoewel de geproduceerde chips aanvankelijk uitsluitend verkocht werden aan fabrieken met industriële verwarmingsinstallaties richt Ernagri zich ook al geruime tijd op particuliere klanten. Etienne: 'Dit zijn twee radicaal verschillende markten, zowel qua commerciële aanpak als type product. Voor particulieren zijn de eisen strenger, bijvoorbeeld wat betreft vochtigheid of een homogene fractie. Tot nu toe worden de snippers in onze loodsen en via open lucht gedroogd. Dit betekent dat je op veel zaken moet anticiperen om de aanvoer veilig te stellen. Deze chips blijven daarom één tot twee jaar drogen in onze loodsen voordat ze op de markt worden gebracht. Voor industriële klanten is vochtigheid minder beperkend. Het is niet ongebruikelijk om ter plaatse op een werf te versnipperen en meteen vrachtwagens te laden die de fabrieken direct bevoorraden. Natuurlijk hebben we ook altijd een grote voorraad snippers op onze locatie in Fontenelle. Het doel is om precies te voldoen aan de behoeften van elke klant, zowel qua volumes als energieprestaties, terwijl continuïteit van de levering wordt gegarandeerd.'
‘We produceren niet enkel houtsnippers, maar we zorgen er ook voor dat we de levering voor onze industriële en particuliere klanten veiligstellen.’
Alle snippers die door Ernagri worden geproduceerd, worden ook gevaloriseerd. De beste kalibers worden teruggewonnen door warmteproductie, terwijl het zeefafval wordt teruggewonnen als siersnippers, bijvoorbeeld voor het bedekken van bloembedden.
De fijnste deeltjes worden gebruikt als strooisel voor kippenhokken, paardensportcentra of, nog heel recent: onder de vorm van samengeperste houtblokken, die conventionele houtblokken vervangen. Een 'Bûchette de Fontenelle' vervangt drie middelgrote houtblokken en is erg populair bij mensen.
Etienne concludeert: ‘Onze werkwijze staat op punt, zowel qua houtaanvoer en het versnipperen zelf, als wat het zeven en de afzetmogelijkheden betreft. We zoeken nu dringend bijkomend personeel. Zodra we erin geslaagd zijn meer personeel aan te trekken, kunnen we de afgehandelde volumes aanzienlijk verhogen. Daarnaast willen we ons nog meer richten op particulieren, bijvoorbeeld door langlopende leveringscontracten aan te bieden, terwijl we flexibel blijven qua aangekochte hoeveelheden. En natuurlijk blijft kwaliteit het middelpunt van onze aandacht!'
Net als in veel andere sectoren zijn certificeringen een must geworden. Naast de klassieke PEFC-certificering voor zaken gerelateerd aan houtbewerking is Ernagri ook gecertificeerd voor RED II en RED III. De RED II-richtlijn (Renewable Energy Directive of Richtlijn Hernieuwbare Energieën) is een Europese verordening die in december 2018 gepubliceerd is en die tot doel heeft het gebruik van hernieuwbare energieën te bevorderen. Ze breidt de initiële eisen voor biobrandstoffen uit met de productie van warmte, koeling en elektriciteit uit biomassa. Faciliteiten moeten aantonen dat de gebruikte biomassa voldoet aan duurzaamheidscriteria, waaronder milieueffecten en effectiviteit in termen van het verminderen van broeikasgasemissies.
De RED III-richtlijn daarentegen legt strenge eisen op aan producenten van hernieuwbare energie. Zij streven ernaar ervoor te zorgen dat de geproduceerde bio-energie voldoet aan een reeks duurzaamheids- en emissiereductiecriteria. Etienne: 'In concrete termen kunnen we de traceerbaarheid van elk lot dat we verkopen garanderen. Deze traceerbaarheid is enorm, want ik kan de locatie van elk lot terugvinden voor het geval het nodig is of er een probleem zou zijn, wat tot nu toe nog niet gebeurd is.'
