Lubbe Lisse is een familiebedrijf dat al meer dan 125 jaar kleur in het landschap tovert. Al in 1900 immers ging de drieëntwintigjarige Gerardus Johannes Lubbe, tuinder van beroep, zich als zelfstandig ondernemer vestigen. In de beginjaren richtte hij zich op de verkoop van bloem-en groentegewassen, de detailhandel van zaden en het veredelen van narcissen. Dat pionierswerk is na 125 jaar – en vijf generaties ervaring – verder uitgegroeid tot ‘de specialist in hedendaagse duurzame biodiversiteitsconcepten’. We bezochten het bedrijf in Lisse (Nederland), een dorp dat nauw verbonden is met Keukenhof, de hoofdstad van de tulpenbollen.
Op het bedrijf hadden we een gesprek met Dennis Ouwerkerk, verantwoordelijke verkoop België en Nederland, en met Frederik Houssin, die voor de verkoop in België instaat. Dennis draait al jaren mee in het bedrijf en kent het reilen en zeilen als geen ander.
GreenTechPower: ‘Mag ik zeggen dat jullie een aannemingsbedrijf zijn dat bloembollenmengsels plant?’
Dennis Ouwerkerk: ‘Wij zijn een bloembollengroothandel en leveren bloembollenmengsels in grotere aantallen voor de grotere projecten. Die bollenmengsels planten wij machinaal aan onder bestaande grasvelden of in de volle grond. Naast bloembollenconcepten werken wij ook met bloemenweidemengsels, waardoor we complete biodiversiteitsoplossingen kunnen aanbieden. We hebben ondertussen het gamma uitgebreid met aanverwante artikelen zoals bloemenweidemengsels en -matten, vaste planten en andere bloeiende concepten die een grote bijdrage leveren aan mens, dier en milieu. Op die manier kunnen we een langere bloeiboog creëren: van de eerste voorjaarsbloeiers tot zomerbloeiende soorten die insecten gedurende een langere periode ondersteunen.’
GTP: ‘Wie zijn jullie (potentiële) klanten?’
Frederik Houssin: ‘Openbare besturen, bedrijventerreinen, eigenaars van kastelen en parken, beheerders van ziekenhuizen en projectmakelaars. Daarnaast werken we ook samen met groenvoorzieners, landschapsarchitecten, aannemers in de openbare ruimte en organisaties die zoeken naar duurzame oplossingen voor klimaat, biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving.’
GTP: ‘Jullie aanvaarden opdrachten van honderd tot drieduizend vierkante meter. Zie ik dat juist?’
Dennis: ‘We maken een afweging waarbij voor alle partijen de deal economisch haalbaar moet zijn. En uiteraard hoort een strakke planning daar ook bij. De minimale oppervlakte is vooral afhankelijk van de manier van aanleggen. Voor machinale aanleg is een bepaalde schaalgrootte nodig om efficiënt te kunnen werken. Voor kleinere projecten bekijken we samen met de klant welke oplossing het beste past.’
GTP: ‘In hoeverre kunnen jullie snel inspelen op een plotse hogere vraag?’
Dennis: ‘Het grootste deel van onze werkplanning voor het najaar, inclusief de aankoop van bollen voor de mengsels, ligt al in het voorjaar vast. Naarmate het plantseizoen vordert, komen de partijen bollen binnen en eens het seizoen aan de gang is, raken de kwekers hun bollen ook niet altijd kwijt. Dus we kunnen blijven aanbieden en inspelen op de toenemende vraag. Een kleurenbeeld dat we verkocht hebben, gaan we zeker kunnen handhaven, al dan niet met andere bollen. Bovendien hebben we op vlak van aankoop een netwerk dat al decennia draait. En we maken ons sterk: vandaag de offerte, morgen geplant, overmorgen de factuur.’
GTP: ‘Wat kan ik mij zo voorstellen bij de grootte van een project?’
Dennis: ‘Dat kan gaan van 100 tot 3.000 m2. Soms ook meer. Al zijn dat niet altijd projecten in één keer hé, soms zit de opdracht verdeeld over meerdere stadsparken of een heel lange middenberm langs de weg. De keuze voor plantdichtheid en mengselopbouw hangt sterk samen met de functie van de locatie. Een intensief gebruikte stadsruimte vraagt bijvoorbeeld om een ander beeld en een andere plantdichtheid dan een ecologische berm waar natuurlijke ontwikkeling meer ruimte krijgt.’
De mengsels
GTP: ‘Hoeveel mengsels hebben jullie?’
Frederik: ‘Er zit op dit moment een twintigtal mengsels in het standaard aanbod. Maar wij maken de mengsels aan die de klant wenst. Een goed mengsel begint niet alleen bij kleur, maar vooral bij de juiste combinatie van soorten, bloeitijden en groeiomstandigheden. Bij combinaties van bloembollen en bloemenweidemengsels kijken we naar de wisselwerking tussen beide. Bloembollen zorgen vaak voor de eerste bloeiperiodes in het voorjaar, terwijl bloemenweidemengels de bloei en ecologische waarde verder kunnen verlengen.’ ‘In principe gaan wij ter plaatse, luisteren we naar de klant en bekijken zijn project. Daarbij kijken we naar factoren zoals bodemtype, lichtomstandigheden, vochtigheid, beheer en het gewenste eindbeeld. Op basis daarvan adviseren wij de klant in de juiste richting. In de wadi’s bijvoorbeeld kunnen zowel bollenmengsels als bloementapijten worden aangelegd. Deze bloementapijten worden meestal als matten in bakjes geleverd. We hebben sinds kort ook plukmengsels en dat is iets wat op begraafplaatsen aanslaat: hier kunnen de mensen zelf bloemen uitknippen om op de graven te zetten en tegelijk geeft het een decoratieve toets aan de begraafplaats.’
GTP: ‘Bestaat er eigenlijk een standaardmengsel dat overal toegepast kan worden?’
Dennis: ‘Nee. Natuurlijk hebben we een basisassortiment, maar ieder project begint met de locatie. Bodemtype, vochtigheid, licht, beheer en de gewenste uitstraling bepalen samen welk mengsel het beste past. Juist door die factoren goed op elkaar af te stemmen, ontstaan duurzame beplantingen die jarenlang aantrekkelijk blijven én bijdragen aan de biodiversiteit.’
GTP: ‘Is het belangrijk om te maaien na de bloei?’ Frederik: ‘Zeker, want anders worden de onderliggende grassen te dominant. Het is de bedoeling om geen al te voedselrijke bodems te
verkrijgen. Bij bloembollenweides is dit minder nodig. Bij bloembollen
is vooral het juiste maaimoment belangrijk. Het loof moet na de bloei voldoende tijd krijgen om af te sterven, zodat de bol voedingsstoffen kan opslaan voor het volgende groeiseizoen. Dat bepaalt in grote mate of een bloembol zich goed kan handhaven of zelfs kan verwilderen.’
Kleur van februari tot het najaar
Afhankelijk van de samenstelling van het mengsel bestaat de mogelijkheid om over meer dan een half jaar een rijk geschakeerde bloemenpracht te creëren. Door zorgvuldig bloembollen en bloemenweidemengsels op elkaar af te stemmen ontstaat een natuurlijke bloeiopvolging. De eerste bloembollen zorgen al vanaf februari voor kleur en voedsel voor bestuivers, waarna de bloemenweidemengsels het stokje overnemen richting zomer en soms zelfs het najaar. Zo ontstaat een landschap dat niet alleen aantrekkelijk oogt, maar ook een belangrijke ecologische functie vervult.
De prijs van de mengsels (tussen 20 en 60 euro/m2) wordt uitgedrukt in vierkante meters en varieert volgens de samenstelling. Hoe ‘rijker’ het mengsel en dus hoe langer de bloeiperiode, hoe duurder. Ook de plantdichtheid, gekozen soorten, voorbereiding van de locatie en wijze van aanleg spelen hierbij een belangrijke rol.
Een wegberm die twee keer per jaar gemaaid wordt, die vraagt een andere samenstelling dan een stadspark. Daar kies je bijvoorbeeld voor hogere soorten die de ontwikkeling van het gras goed kunnen voorblijven.
Het planten van de bloembollen en de aanleg van bloemenweides
GTP: ‘Hoe verloopt het planten?’
Dennis: ‘We hebben de standaard plantmachine met twee rijen die op één meter breedte werkt, de verstekplanter die naast de trekker kan werken, de planter voor taluds, en we planten ook handmatig met de gatenboor. Een andere optie is om de bloembollen uit te strooien en met grond af te dekken.’
De vrachtwagen voert de bollenmengsels aan en de chauffeur verdeelt deze in de trechter van de plantmachine die achter een kleine trekker hangt. Bij het planten opent een snijmes eerst de grasmat, waarna twee plantvoeten onder de grasmat schuiven en deze tijdelijk optillen. Via een transportband worden de bloembollen naar de uitloop geleid, waar ze op verdeelnaalden vallen. Hierdoor
worden de bollen gelijkmatig verspreid over de volledige plantbreedte van circa één meter (2 x 0,5 m). Achter de plantvoet valt de grasmat weer terug op haar plaats en wordt deze aangedrukt, waardoor slechts een smalle snijlijn zichtbaar blijft. Doordat de grasmat slechts tijdelijk wordt geopend en direct weer wordt gesloten, blijft de bestaande vegetatie vrijwel intact en is de verstoring van het terrein minimaal.
Als de klant een bloemenweide of een combinatie met bollenmengsel vraagt dan wordt de grond eerst geplagd, gefreesd en daarna bewerkt met de rotoreg. Nadat de bollen zijn geplant wordt er een bloemenweidemengsel ingezaaid. De bollen worden – afhankelijk van het mengsel en de bodemsoort – op gemiddeld vijftien centimeter diep geplant.
In België kozen Riemst, Ardooie, Balen en Knokke al voor bloemenmengsels van Lubbe Lisse.