Bij het bewerken van akkerlanden bent u wellicht al eens geconfronteerd geweest met strubbelingen betreffende de grenspalen. Weten waar de effectieve grens van de eigendom is, is nochtans belangrijk. Want bij het uitvoeren van de werken moet men weten tot waar het perceel van de landbouwer strekt. Wat zegt ons Nieuw Burgerlijk Wetboek nu precies over het bepalen van de eigendomsgrenzen?
Regels inzake grenspalen
Net zoals vroeger al het geval was, mag nu ook volgens de nieuwe regels iedere eigenaar zijn perceel afsluiten tot aan de grens ervan. Belangrijk is dat de wet het heeft over ‘mag’ en niet ‘moet’. Er is dus op zich eigenlijk geen verplichting om je eigendom af te sluiten.
Opgepast!
Het is wel mogelijk dat een gemeente- of stadbestuur hierover regels oplegt. Dus doet iedereen er goed aan om het politiereglement van zijn of haar gemeente of stad hierover te consulteren!
Het bepalen van de grenzen
De grenzen van grondeigendom worden in eerste instantie bepaald door verkrijgende verjaring. ‘Verkrijgende verjaring’ is een wijze waarop de eigendom van een goed wordt verkregen, namelijk door een bezit dat gedurende een bepaalde tijd heeft voortgeduurd.
Bij gebrek hiervan bepaalt de authentieke akte tot afpaling de perceelsgrens. Is er geen afpaling gebeurd, dan worden de perceelsgrenzen bepaald door de eigendomstitels. Bieden ook deze geen uitsluitsel, dan worden de perceelsgrenzen vastgelegd volgens de toestand van het bezit en de andere feitelijke omstandigheden, bijvoorbeeld de feitelijke afsluiting en de kadastrale documenten.
Kan je verplicht worden tot een grensafpaling?
Iedere eigenaar kan de eigenaar van het aanpalende perceel verplichten om tot afpaling tussen de percelen over te gaan. De afpaling kan gewoon door een onderling akkoord gebeuren. In dat geval wordt dan de grenslijn vastgesteld in een authentieke akte.
Indien er echter geen akkoord is bereikt binnen de drie maanden nadat bij aangetekende zending een uitnodiging tot minnelijke afpaling is verstuurd, kan de afpaling door de partij die het meeste belang heeft in rechte worden gevorderd. Het vonnis wordt dan, op verzoek van deze partij, overgeschreven in de registers van het bevoegde kantoor van de Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie.
En wat met de kosten?
Omtrent het betalen van de kosten van een dergelijke afpaling ontstaan er vaak heel wat discussies. Nochtans bepaalt ook de nieuwe wet dat de eigenaars in alle kosten van afpaling voor gelijke delen bijdragen.
Zijn de betrokken partijen het niet eens over de te betalen kosten, dan zal het de vrederechter zijn die zal oordelen. Er wordt dan meestal door hem een onderscheid gemaakt tussen de kosten van de eigenlijke afpaling, de kosten van de opmeting en de gerechtskosten. Rekening houdend met de juiste omstandigheden zal hij beslissen wie de kosten zal moeten betalen. Vaak gebeurt er ook een verdeling van de kosten onder beide betrokken partijen.
Wist u dat …
… er in ons Nieuw Burgerlijk Wetboek gesproken wordt over de ‘verticale omvang van grondeigendom’? Daar waar vroeger iemands eigendom rijkte ‘van in de hemel tot in de hel’ is dit onder de nieuwe regels niet meer het geval!
Volgens de nieuwe regels strekt het eigendomsrecht op de grond zich enkel uit tot een hoogte boven, of een diepte onder de grond die voor de eigenaar nuttig kan zijn voor de uitoefening van zijn bevoegdheden. Hij kan zich bijgevolg niet verzetten tegen een gebruik door iemand anders op een hoogte of een diepte waarop de actuele eigenaar, gelet op de bestemming en de toestand van de grond, redelijkerwijze geen gebruiksbevoegdheid zou kunnen uitoefenen.
Opmerking
Grenspalen ‘verdwijnen’ nogal vaak in de praktijk. Nochtans is het laten verdwijnen ervan een strafbaar feit! Er kan door de gemeente in dergelijke gevallen ook een GAS-boete worden opgelegd.