Een goed ontwikkeld wortelstelsel vormt de basis van elke gezonde plant, of het nu gaat om gras, sierplanten, struiken of bomen. Planten beschikken over een hoofdwortel en een uitgebreid netwerk van fijne wortels met wortelharen. Deze wortelharen vergroten het worteloppervlak aanzienlijk en spelen een cruciale rol bij de opname van water en voedingsstoffen uit de […]
Een goed ontwikkeld wortelstelsel vormt de basis van elke gezonde plant, of het nu gaat om gras, sierplanten, struiken of bomen. Planten beschikken over een hoofdwortel en een uitgebreid netwerk van fijne wortels met wortelharen. Deze wortelharen vergroten het worteloppervlak aanzienlijk en spelen een cruciale rol bij de opname van water en voedingsstoffen uit de bodem.
Om hun opnamecapaciteit verder te verbeteren, gaan planten een symbiotische samenwerking aan met bodemschimmels, de zogenaamde mycorrhiza’s. Schimmels zijn niet in staat tot fotosynthese en kunnen dus geen suikers produceren. In plaats daarvan zijn zij afhankelijk van organisch materiaal en, in het geval van mycorrhiza, van suikers die door de plant worden geleverd.
In ruil daarvoor vergroten de schimmels via hun uitgebreide netwerk van schimmeldraden (hyfen) het effectieve worteloppervlak van de plant. Dit netwerk, het mycelium, dringt door in de bodem en kan water en voedingsstoffen opnemen die voor de plant zelf moeilijk bereikbaar zijn. Deze samenwerking wordt aangeduid als een mutualistische symbiose: beide organismen profiteren en dragen bij aan het geheel.
Uit zowel wetenschappelijk onderzoek als praktijkervaring wereldwijd blijkt dat planten met een goed ontwikkeld wortelstelsel en actieve mycorrhiza minder afhankelijk zijn van externe input zoals beregening en bemesting. Vooral de opname van moeilijk beschikbare voedingsstoffen, zoals fosfor, wordt sterk verbeterd.
Daarnaast verhoogt mycorrhiza de weerstand van planten tegen droogtestress en ziekten. Dit maakt het systeem bijzonder waardevol in duurzame groenvoorziening, waar efficiënt gebruik van water en meststoffen centraal staat.
Een fascinerend aspect van mycorrhiza is het ondergrondse netwerk dat ontstaat tussen verschillende planten. Via dit netwerk kunnen planten informatie uitwisselen, bijvoorbeeld over insectenaantasting of ziekteverwekkers. Hierdoor kunnen naburige planten tijdig hun afweersysteem activeren. Dit fenomeen wordt vaak omschreven als het ‘internet van de bodem’.
Binnen de mycorrhiza’s zijn er verschillende groepen, waarvan twee types het meest relevant zijn voor tuinaanleg en sportvelden:
Arbusculaire (endo-) mycorrhiza
Deze schimmels dringen de wortelcellen binnen en vormen daar structuren (arbusculen) voor de uitwisseling van voedingsstoffen. Daarnaast slaan ze reserves op in zogenaamde vesikels. Ze zijn weinig selectief en komen voor bij een groot aantal plantensoorten, waaronder grassen. Voortplanting gebeurt via sporen in de bodem en via contact tussen wortels.
Ectomycorrhiza
Deze groep komt voornamelijk voor bij bepaalde boomsoorten. De schimmeldraden omhullen de wortels, maar dringen niet in de cellen door. Ze vormen vaak zichtbare paddenstoelen. In tegenstelling tot endomycorrhiza zijn ze minder specifiek en kunnen meerdere soorten gelijktijdig op één wortel voorkomen.
In de tuinaanleg wordt het gebruik van mycorrhiza sterk aanbevolen, met name bij de aanplant van bomen en heesters zoals beukenhagen (Fagus sylvatica). Het combineren van mycorrhiza met een kwalitatieve bodemverbeteraar, rijk aan organische stoffen en suikers, stimuleert het bodemleven en bevordert een snelle vestiging van de symbiose.
Bij grasbeheer, bijvoorbeeld op sportvelden en golfbanen, ligt de situatie complexer. Greens vormen geen natuurlijke omgeving en vereisen een aangepaste aanpak. Door het gebruik van compost, zeewierproducten en arbusculaire mycorrhiza kan men toch streven naar een biologisch actieve en gezonde bodem.
Het toepassen van mycorrhiza biedt tal van voordelen:
Een correcte toepassing is essentieel voor een optimaal resultaat:
Hoe sneller de mycorrhiza de wortels bereikt, hoe sneller de kolonisatie en het effect zichtbaar worden. Normaal kunt u na 8 weken het effect zien. U kunt de wortels ook naar een labo opsturen om te zien dat de wortels gekoloniseerd zijn.
Hoewel een hoog fosforgehalte mycorrhiza niet direct schaadt, kan het de vorming van de symbiose vertragen. Wanneer er reeds voldoende fosfor beschikbaar is, zal de plant minder snel signalen uitzenden om de schimmel te activeren. Hierdoor blijven ook andere voordelen, zoals verbeterde wateropname, deels uit.
Het is daarom aan te raden om het fosforgehalte in de bodem laag tot matig te houden, zeker tijdens de beginfase van inoculatie.
Missie
Ik geloof in de kracht van natuurlijke symbiose. Door deze essentiële samenwerking tussen planten en bodemleven te respecteren, te herstellen en te bevorderen, draagt u bij aan veerkrachtige, levende bodems in de tuinen , parken en sportvelden van jullie klanten.
Met meer dan 25 jaar ervaring in de golfsector als hoofdgreenkeeper is Koen Verhelst een voorstander van het aanpakken van problemen bij de bron en dit op een duurzame manier. Als adviseur bij Intergrow NV deelt hij zijn expertise en passie voor duurzame oplossingen in de groensector.
