Onze missie is het democratiseren van de golfsport

11 maart 2021
Dick van Doorn
Dick van Doorn

Koksijde Golf ter Hille is naar eigen zeggen de enige gemeentelijke golfbaan zonder enig winstoogmerk in heel Vlaanderen. ‘Een van onze belangrijkste missies in dit project is dus het democratiseren van de golfsport in België’, aldus Jan Deramoudt, directeur van de golfbaan. Op deze golfbaan is iedereen welkom: de baron, de professor, de bakker en […]

Koksijde Golf ter Hille is naar eigen zeggen de enige gemeentelijke golfbaan zonder enig winstoogmerk in heel Vlaanderen. ‘Een van onze belangrijkste missies in dit project is dus het democratiseren van de golfsport in België’, aldus Jan Deramoudt, directeur van de golfbaan. Op deze golfbaan is iedereen welkom: de baron, de professor, de bakker en de winkelier, maar ook de professionele golfspeler.

De golfbaan van Koksijde Golf ter Hille in Oostduinkerke is aangelegd door een van Europa’s beste en meest ervaren golfbaanarchitecten, Jeremy Pern. Het is een zogeheten inland links golf course op International Championship-niveau. De werkelijk prachtige golfbaan is geïntegreerd in het polderlandschap aan de Belgische Westkust en gelegen op slechts twee kilometer van de Noordzee. Zowel de 18-holes championship course Langeleed als de 9-holes course Hazebeek zijn aangelegd volgens de allerhoogste Europese normen en bevinden zich daarmee aan de top op vlak van kwaliteit, duurzaamheid en bespeelbaarheid. De banen vormen een schitterende uitdaging voor zowel de professionele als de recreatieve golfspeler. Koksijde Golf ter Hille beschikt eveneens over uitgebreide practice-faciliteiten.

De laatste jaren is er veel veranderd bij deze golfbaan, zowel qua ledenaantal als wat betreft de baankwaliteit. Het ledenaantal steeg in vier jaar tijd van 600 naar maar liefst 1.400 leden. Volgens de golfbaandirecteur is dit het zogeheten Nicolas Colsaert -effect. Doordat deze Belgische golfspeler veel wint, raken heel wat mensen geïnteresseerd in de golfsport. De golfbaan telt nu ongeveer 8.000 à 10.000 greenfeespelers en de greenfee ligt momenteel tussen de 45 en 80 euro. Jan Deramoudt: ‘Het lijkt misschien veel voor een gemeentelijke golfbaan, maar als publieke instelling moeten wij ons meer dan ooit verantwoorden wat betreft de uitgave van publieke gelden.’

Bijzonder: pop-upsproeiers

In totaal heeft Koksijde Golf ter Hille acht greenkeepers, inclusief de hoofdgreenkeeper. Ahmet Koc, de hoofdgreenkeeper van golfbaan Koksijde Golf ter Hille, werkte vijf jaar lang bij golfclub Westgolf in Westende. Daar begon hij als greenkeeper. Op Koksijde Golf ter Hille werd hij in 2012 aangenomen als teamverantwoordelijke greenkeeping/ mechaniek. In oktober 2016 nam hij de functie van hoofdgreenkeeper over van Michel van Uffelen. Koc: ‘Doordat ik hier inmiddels al zeven jaar werkzaam ben, ken ik deze baan inmiddels zeer goed.’ Alle greens worden minimaal vier keer per jaar doorgezaaid met Roodzwenkgras en struisgras (Agrostis Capillaris). Een paar jaar geleden hadden ze opmerkelijk veel last van witte klavers en distels. Momenteel zijn deze soorten onder controle.

De Koksijdse golfbaan heeft een modern eigen pompstation om het beregeningssysteem met circa 996 Rainbird pop-upsproeiers van water te voorzien. Deze sproeiers kunnen via een app zowel met een smartphone, tablet als pc worden aangestuurd. De tees en greens zijn allemaal voorzien van een zandbodem en een goede drainage. Wat het baanonderhoud betreft, werkt de hoofdgreenkeeper nauw samen met het wereldwijde golfbaanadviesbureau STRI. Koc: ‘Kijk, hier ligt toevallig nog een vrij actueel advies dat zij ons op 28 oktober 2019 hebben gegeven.’ Het bureau adviseert Koksijde, om bodemverdichting te voorkomen, dit jaar in de zomerperiode alle greens via topdressing (van bovenaf) wekelijks te bezanden. In de winter hoeft dit minder vaak te gebeuren volgens STRI.

Verder is voorheen al geadviseerd om de vochtigheid van de bodem continu te meten. Vandaar dat er naast een hele batterij pop-upsproeiers ook vijf vochtmetingssensoren, eveneens van Rainbird, in de bodem van de golfbaan zitten die continu de vochtigheid meten. Koc: ‘Ik kan dus nu bijvoorbeeld zien dat de vochtigheid van de bodem momenteel gemiddeld 25 procent is. De gemiddelde temperatuur in de grasmat is momenteel 6° Celsius.’ Via het speciale Smartweather-weerstation wordt de irrigatiecomputer aangestuurd en wordt er beregend op basis van de (mogelijke) regenval. Zelfs de zonlichtsterkte kan gemeten worden met dit systeem.

‘Democratisering van de golfsport’

Het bijzonderste aan golfbaan Koksijde Golf ter Hille is volgens de directeur en tevens ambtenaar bij de gemeente Koksijde Jan Deramoudt natuurlijk dat het een gemeentelijke golfbaan is. Rond 1989 was er in een straal van dertig kilometer rondom Koksijde geen professionele 18-holesgolfbaan te vinden. Vandaar dat Marc Vanden Bussche, nog steeds burgemeester van Koksijde, besloot om deze golfbaan op te richten. Deramoudt: ‘De gemeente Koksijde wilde gewoon een mooie golfbaanvoor zowel haar eigen gemeente en de buurgemeentes als voor de vele tweede residenten en toeristen.’ Een gemeentelijke golfbaan heeft een geheel andere beleidsmatige aanpak dan een commerciële golfbaan. Het streefdoel van Koksijde Golf ter Hille is dan ook om break- even te draaien.

Verder richt het zich bij de werving van leden niet uitsluitend op de bovenklasse, maar op de gehele maatschappelijke breedte van de samenleving. Een dokter of professor zijn dus welkom, maar een bakker en winkelier net zo goed. Een bord met welke topgolfers er op deze golfbaan gespeeld hebben, zul je hier dus niet tegenkomen, al heeft de baan al diverse toptoernooien mogen organiseren en daardoor vele topgolfers mogen verwelkomen. Deramoudt lachend: ‘Ik zeg altijd: onze belangrijkste missie is het democratiseren van de golfsport. Iedereen moet de kans krijgen om te kunnen golfen. Denk daarbij niet dat wij niet voor kwaliteitslabels gaan, want dat doen wij juist wel. En daarvoor bieden wij een kwalitatieve en uitdagende golfbaan aan.’

Ander bijzonder punt aan golfbaan Koksijde Golf ter Hille is dat er heel veel terug te vinden is van de geschiedenis van dit gebied. Volgens Deramoudt wordt dit ook gekoesterd door het golfbaanbestuur. Het clubhuis van de golfbaan, Hof ter Hille, is in oude tijden een uithoeve van een cisterciënzerabdij geweest. De naam van de 9-holesgolfbaan Hazebeekcourse, een 9-holes short course, komt van het gelijknamige riviertje Hazebeek dat daar stroomt. Nu is dit niet zo maar een riviertje. Aan deze Hazebeek lag tijdens de tachtigjarige oorlog tussen Nederland en Spanje op deze plaats een Spaanse verdedigingslinie die nog steeds te zien is.

Middeleeuwse golfstick

Wie de 9-holes Hazebeekcourse beheerst, is ruim voldoende voorbereid om over te stappen naar de Langeleedcourse, de 18-holes championship course. Deze baan heeft de kenmerken van een inland links golfbaan en is geïntegreerd in het weidse West-Vlaamse polderlandschap. De baan is zo goed als het hele jaar vlot bespeelbaar, ook tijdens de natte wintertijden. De uitgestrekte, door zwanen en talrijke soorten waterwild bewoonde waterpartijen, de ondulerende greens en de talrijke strategisch geplaatste fairway- en greenside-bunkers vormen een zowel aantrekkelijke als niet te onderschatten uitdaging voor spelers. Daarbij komt de doorgaans felle westenwind die zorgt voor immer wisselende spelomstandigheden.

Heel bijzonder is dat Koksijde in 1922 al een golfbaan had. Deze baan is aangelegd door de Britse golfarchitect Harry Shapland Colt en heette in die tijd Golf Saint André. Door de crisisjaren vanaf 1930 is deze golfbaan failliet gegaan. Een ander heel bijzonder iets is dat bij opgravingen voorafgaand aan de aanleg van de huidige golfbaan een Middeleeuwse golfstick werd gevonden. Verder moesten voor de aanleg van deze baan ook veel bommen uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog onschadelijk gemaakt worden.

Machinepark in eigen beheer

Het machinepark van de Koksijdse golfbaan is volledig in eigen beheer. De golfbaan least dus niets. Koc: ‘Soms huren wij wel machines voor het baanonderhoud als wij deze niet hebben, bijvoorbeeld bij een firma met grote prikkers en een bezander om de fairways en semi-rough te onderhouden.’ Qua maaimachines heeft de golfbaan vrijwel alles van Jacobsen, zowel de green-, tee-, foregreen- als fairwaymaaiers. En ook de bunkerharken zijn van dit merk. Een voorbeeld van een maaimachine is de Jacobsen-triplexmaaier GP400. Deze wordt ingezet om de greens, foregreens en tee’s te maaien, en afhankelijk van het te maaien oppervlak wordt dit gedaan met kooien met zeven of vijftien messen. Volgens de hoofdgreenkeeper kwam Jacobsen met zijn maaimachines eenvoudigweg als beste uit de bus inzake prijs-kwaliteitsverhouding. Qua golfkarretjes en transporters heeft de golfbaan vooral Toro’s. Sinds eind 2018 hebben ze hier de eerste elektrische Toro-transporter, de Toro GTX Electric. Verder heeft de baan sinds voorjaar 2019 de Toro Workman met ProPass 200-bezandingsmachine met draadloze aansturing. Deze machine is zeer gemakkelijk instelbaar en te bedienen. Koc: ‘Vooral tijdens de wekelijkse bezanding van de greens kunnen we een zeer lichte topdressing geven en wordt het zand zeer gelijkmatig over de green verdeeld.’ Ook heeft de golfbaan een Toro ProCore 648-beluchtingsmachine en een Verti-Drain beluchtingsmachine, de 7117, van het Nederlandse Redexim. Verder heeft de golfbaan twee New Holland T3030-tractoren.

Zo ecologisch mogelijk

Ook heeft Koksijde een spuitmachine van Smithco, de Spray Star 1750. De golfbaan mag nog steeds het gras bespuiten omdat ze een ontheffing heeft. Die ontheffing loopt sowieso tot begin dit jaar. Mogelijk komt er nog een aanpassing, maar vanaf dan zal het bespuiten wel iets minder worden omdat de regels dan waarschijnlijk strenger worden. Tegelijk benadrukt Deramoudt dat Koksijde zo veel mogelijk een ecologische golfbaan probeert te zijn. ‘Nog sterker, als gemeentelijke golfbaan leggen wij onszelf deze verplichting op, met de daarbij behorende regels.’

Dat de golfbaan belangrijk is voor de natuur is wel duidelijk als je met een golfkar over de baan rijdt. Overal zie je vogels, van wilde zwanen en zilverreigers tot allerlei soorten ganzen en gewone meerkoeten. Heel bijzonder voor de golfers is de albinomeerkoet die de baan heeft en de ijsvogelkolonie. Al deze natuur heeft ook een educatiewaarde voor de omgeving. Deramoudt: ‘Vandaar dat wij samen met Natuurpunt zeer regelmatig natuurrondleidingen organiseren.’

In de onderhoudsloods worden alle maaimessen zelf geslepen. Dit spaart onder meer transportkosten. En als er een probleem is met de maaimessen kan er veel korter op de bal gespeeld worden, zodat de maaimachines met geslepen messen zeer snel terug de baan op kunnen. Het slijpen van de maaimessen gebeurt met de Anglemaster 3000MC van de Engelse fabrikant Bernhard voor wat betreft de ondermessen en met de Dual Master 3000iR, eveneens van Bernhard, voor wat betreft de kooien.

Altijd machines op proef

Voor het onderhoud van de golfmachines en -toestellen heeft de golfbaan een firma gecontacteerd. In de eigen onderhoudsloods werkt één iemand van die firma fulltime aan alle machines. Omdat het machinepark aan het verouderen is, is het management momenteel aan het bekijken in welke nieuwe machines en toestellen het de komende jaren gaat investeren. Koc: ‘Wel is het zo dat we door onze greenkeepers goed op te leiden en onze machines tijdig onderhoud te geven de levensduur van onze machines wel kunnen verlengen.’ Bij de aanschaf van nieuwe machines en toestellen gaat de gemeentelijke golfbaan niet over één nacht ijs. Koc laat standaard drie demo-modellen van de machines komen en draait daar een tijdje proef mee. Daarna besluit het management van de golfbaan welk merk het uiteindelijk wordt.